فروشگاه اینترنتی اندیشه سبز
0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

بیماری برونشیت در مرغ

بیماری برونشیت مرغ

آشنایی با بیماری برونشیت مرغی | راه های شناسایی و درمان بیماری

رعایت سلامت و نکات بهداشتی در امر تولید و پرورش پرندگان بخصوص پرندگانی که مصرف گوشتی دارند، بسیار حائز اهمیت می باشد. شناخت بیماری ها، پیشگیری های به موقع و درمان درست در خصوص بهداشت و سلامت پرندگان، برای صاحبان این کسب وکار امر مهمی است و کیفیت کسب و کار به شدت به رعایت این موارد بستگی دارد.

بیماری برونشیت یکی از بیماری های شیوع در بین پرندگان می باشد که سیستم تنفسی و دستگاه تناسلی پرنده را آلوده و تحت تأثیر قرار می دهد. برای فعالان حوزه پرورش و تکثیر پرندگانی هم چون مرغ این بیماری یک معضل همیشگی است و باید با شناخت این بیماری و راهکارهای درمان آن آشنا شوند. در این مقاله تمامی اطلاعات مورد نیاز در رابطه با این بیماری عفونی، اقدامات لازم و راه های درمان آموزش داده شده است. برای کسب این اطلاعات حیاتی در خصوص و کسب و کار خود حتما این مقاله از بخش دانشنامه پرندگان وبسایت اندیشه سبز را مطالعه بفرمایید.

منشا و تاریخ شیوع بیماری برونشیت در بین مرغ ها

برای اولین بار در سال 1931 در آمریکا محققان پزشکی با مشاهده مشکلاتی در سیستم تنفسی پرندگان بیماری برونشیت را کشف کردند. امروزه این بیماری عفونی تنفسی یکی از شایعترین بیماری های حاد و مسری بین ماکیان می باشد که تقریبا در تمامی کشورها گزارش شده است.

ویروس عامل عفونت بیماری برونشیت از خانواده نوکلئوکپسید و کروناویروس می باشد. ژن این ویروس از نوع ژن RNA تک رشته ای می باشد. این ویروس در ساختار داخلی خود پروتئین نوکلئوکپسید، و در ساختار بیرونی خود گلیکوپروتئین دارد. گلیکوپروتئین خارجی (s) از طریق چسپیدن به سلول های بدن میزبان باعث انتی بادی خنثی در آن می شود.

برونشیت ماکیان در ایران

به دلیل مستعد بودن ویروس عامل بیماری برونشیت در تغییرات ژنتیکی و آنتی ژنی، متاسفانه این بیماری در بین گله های پرورش طیور ایرانی نیز بارها گزارش شده است. این بیماری به دلیل هزینه های درمان و حذف لاشه از گله، خسارت هایی روی دست تولید کنندگان و پرورش دهندگان داخلی گذاشته است. دکتر آقاجان در سال 1373 بر روی نمونه های آلوده به ویروس برونشیت تحقیق و بررسی کرد و در سال های بعد نتایج آزمایشات مثبت گزارش شد.

علائم و نشانه های بیماری

ار آنجایی که بیماری برونشیت در عرض یک الی 3 روز اثرات مخرب خود را بر روی جسم میزبان نشان می دهد می توان عمده علائم این بیماری حاد و مسری را این گونه شرح داد:

  • اختلالات تنفسی همچون، سرفه و عطسه و صدای خس خس نای، آبریزش بینی
  • اختلالات کلیوی همچون اسهال چرب و سفید، بی اشتهایی، بی حالی و جمع شدن گردن و سر پرنده میان دو بال
  • تأثیر این بیماری بر مرغ های گوشتی یا تخم گذار

در نتیجه مبتلا شدن مرغ های تخم گذار به این بیماری، کیفیت تخم ها و تعداد آنها به شدت کاهش می یابد. تخم ها در اثر این بیماری پوسته ضعیف، شکننده و ناهموار خواهند داشت و محتویات زرده و سفیده آن بسیار آبکی می شود.

در بین مرغ های گوشتی نیز به دلیل شیوع سریع این بیماری، جوجه های جوان 21 تا 40 روزه تلف می شوند و در مدت زمان کم بخش قابل توجهی از گله می تواند محتمل خسارات جبران ناپذیری شود.

تشخیص بیماری برونشیت : 

تشخیص بیماری برونشیت نیاز به انجام آزمایشات پزشکی دارد. علائم این بیماری تا حدودی به سایر بیماری های شیوع بین پرندگان مشابه است و تشخیص هر کدام از بیماریها و اقدامات درست در جهت درمان آنها کار آسانی نیست و نیاز به تخصص و دانش پزشکی دارد.

اختلالات تنفسی و کلیوی به وجود آمده در نتیجه ویروسی شدن مرغ به این بیماری شباهت زیادی با سایر بیماری های مزمن تنفسی (CRD)، نیوکاسل، بورس عفونی، متاپنومو و سندرم کاهش تولید (EDS) دارد. عدم انتخاب واکسیناسیون درست و مناسب می تواند روند درمان را با شکست مواجه کند.

اقدامات پیشگیرانه و درمان بیماری

همان طور که گفته شد ویروس عامل برونشیت به شدت مسری و واگیر دار است. این ویروس از طریق تنفس، تماس و محیط های غیر بهداشتی می تواند به سرعت در بین گله منتقل و پخش شود. خوشبختانه علم پزشکی برای پیشگیری و درمان این بیماری به نتایج بسیار خوبی دست یافته است تا با اقدامات پیشگیرانه بتوان جلوی شیوع این بیماری را گرفت و میزان خسارت را به حداقل رساند.

برای پیشگیری از این بیماری سه واکسن زیر معرفی شده است، نحوه استفاده هر کدام از این واکسن ها در بخش زیر کامل توضیح داده شده است.

واکسن مرغ

معرفی واکسن های درمان بیماری برونشیت عفونی پرندگان

برای پیشگیری از ویروسی شدن و درمان گله و مرغ ها می توانید از واکسن های Nobilis IB 4/91 ، IB ma53 و (H-120 H-52) سروتیپ ماساچوست استفاده کنید. هر کدام از این واکسن ها خاصیت درمان خاصی دارند. نحوه استفاده هر کدام به صورت زیر می باشد:

واکسن IB ma53 :

ترکیب : این واکسن حاوی مقداری از ویروس زنده برونشیت طیور، سویه ma5 می باشد.

مورد مصرف: مصرف این واکسن به عنوان درمان اولیه و ثانویه در برابر ویروس برونشیت عفونی می باشد.

تداخل مصرف: با سایر واکسن های تجویز شده برای بیماری های تنفسی می تواند تداخل داشته باشد. مخصوصا واکسن nobilis clone 30 . برای جلوگیری از تداخل دارویی فاصله زمانی باید حفظ شود. در صورت تهیه این واکسن می توانید توضیحات لازم را در بروشور آن مطالعه بفرمایید.

نحوه مصرف: این واکسن به صورت قطرات درشت اسپری، آشامیدنی و قطره چشمی و بینی جذب طیور می شود.

عوارض: عوارضی برای مصرف این واکسن گزارش نشده است.

دوره منع مصرف : ندارد.

شرایط نگه داری: در مکانی تاریک و در دمای سرد 2 الی 8 درجه و به دور از نور و حرارات نگه داری شود.

طریقه مصرف: مصرف این واکسن در روزهای اولیه توصیه می گردد . بی خطر می باشد.

در پرندگان گوشتی می توانید با اسپری قطرات درشت و یا از طریق قطره کردن آن در چشم و بینی مرغ، پرنده را واکسینه کنید. برای مرغ های تخم گذار و مادر نیز واکسینه کردن در روز اول به روش قطره کردن در چشم و بینی یا اسپری کردن به صورت قطرات درشت بر روی آن توصیه می شود.

بسته بندی : این واکسن در ویال های 2500 دوزی و به فرم لئوفیلیزه بسته بندی شده است.

دوره درمان : این درمان تا 6 هفته (حدودا 40 روز) برای پیشگیری از ویروس برونشیت مناسب می باشد و برای واکسیناسیون مجدد بعد از 40 روز می بایست دوباره پرنده با این واکسن درمان شود.

واکسن Nobilis IB 491

واکسن Nobilis IB 4/91 :

مورد مصرف: این واکسن برای درمان کامل و ایمنی فعال طیور در برابر ویروس برونشیت عفونی 91/4 و سویه های سرولوژکی مرتبط مناسب می باشد.

ترکیب: این واکسن حاوی تخفیف حدت یافته موثر در برابر سویه برونشیت 91/4 می باشد.

تداخل مصرف: تداخل دارویی ندارد.

نحوه مصرف: می توان آن رابه صورت آشامیدنی، قطره چشمی و بینی و اسپری قطرات درشت در طیور استفاده کرد.

عوارض: بی خطر می باشد.

شرایط نگه داری: واکسن می بایست در دماهای سرد 2 الی 8 درجه سانتی گراد و به دور از نور و تابش آفتاب و حرارات نگه داری شود.

طریقه مصرف و دوره منع مصرف : در هر دو نوع گوشتی و تخم گذار، این دارو نباید تا دو هفتگی جوجه استفاده شود. این دارو با تکمیل ایمنی مرغ و جوجه در برابر برونشیت عفونی ایمنی گله را فراهم می کند. توجه داشته باشید این دارو مکمل داروی ma5 می باشد و در 14 روزگی با توجه به روش های گفته شده تزریق می شود.

بسته بندی: نوبلیس 91/4 به فرم لئوفیلیزه و در ویال 1000،2500 و 5000 موجود می باشد.

دوره درمان: این درمان چالش 3 تا 6 هفته ای دارد. یعنی بعد از مدت 3 تا 6 هفته دوباره واکسن تجویز شود.

واکسن H-120 یا H-52 سروتیپ ماساچوست :

مورد مصرف: این واکسن برای درمان اولیه و فعال سازی آن در برابر برونشیت عفونی طیور استفاده می شود.

ترکیب: واکسن اچ 120 یا اچ 52 حاوی تخفیف حدد یافته سویه های برونشیت اچ 120 و اچ 52 می باشد

تداخل مصرف: ندارد. البته در زمان مایه کوبی پرندگان نباید دو واکسن زنده با هم مایه کوبی شوند و فاصله زمانی مناسب باید حفظ شود.

نحوه مصرف: قطره چکانی در چشم، آشامیدنی و اسپری قطرات درشت

طریقه مصرف: مصرف این واکسن بعد از سن یک هفتگی پرنده توصیه می شود. برای مصرف این واکسن باید هر ویال 1000 دوزی را در 10 لیتر آب مقطر استریل یا سالین نرمال بخوبی حل کنید و سپس توسط یک قطره چکان، محلول را به چشم یا بینی پرنده بریزید. واکسن حل شده در آب حتما باید قبل از دو ساعت مصرف شود.

در صورتیکه قصد دارید به روش آشامیدنی یا اسپری محلول را به پرندگان بدهید، می بایست هر ویال 1000 دوزی را در 30 تا 40 لیتر آب تمیز و بدون دی اکسید کلر کامل حل کنید. می توانید واکسن شیر بدون چربی را به نسبت 5/2 در هزار به محلول تهیه شده اضافه کنید. برای هر روز اضافی از سن پرنده، یک لیتر آب بیشتر به محلول اضافه شود.

عوارض: بدون عوارض می باشد.

شرایط نگه داری: واکسن را در دمای سرد 4 تا 8 درجه سانتی گراد و به دور از حرارت نور و تابش مستقیم آفتاب نگه دارید.

دوره درمان: بعد از 8 هفته برای مرغ های مادر و تخم گذار باید واکسیناسیون دوباره صورت بگیرد.

بسته بندی: در ویال های 2000 و 1000 تایی بسته بندی شده است.

اقدامات لازم در هنگام تشخیص بیماری بین طیور و عدم واکسیناسیون :

به دلیل مسری بودن ویروس برونشیت عفونی برای جلوگیری از آلوده شدن سایر پرندگان از این ویروس می بایست پرنده بیمار به روش بهداشتی از گله جدا شود و قرنطینه شود و در صورت امکان لاشه ها را با سوزاندن در محیط های مناسب از بین ببرید.

28
دیدگاه‌های نوشته

*
*

    پویا می 3, 2021 پاسخ

    درود . چهار تا مرغ خانگی دارم ک برونشیت گرفتن و خوب شدن . الان یکیشون شبها تخم بدون پوست و با پوست نرم میزاره، هرشب هرشب همینطوره ، بعد بیماری اینجوری شد . درمان چیه ؟؟؟

      f.gh می 3, 2021 پاسخ

      سلام، ممکنه تخمدان مرغ آسیب جدی دیده باشه، باید کلسیم دریافت کنه. رو غذاش پوسته تخم مرغ رو خرد کنید تا بخوره. صدف معدنی یا پودر صدف دریایی هم میتونید برای تأمین کلسیم موردنیاز مرغ استفاده کنید. بهتره هر روز مقداری از منابع کلسیم دار بهش بدهید.

    حنا مارس 23, 2021 پاسخ

    سلام من یک مرغ وخروس دارم سه روزه که مرغه نمیتونه خوب نفس بکشه همش نوکش روبازمیکنه گاهی اوقات هم عطسه میکنه سیربهش دادم اماتاثیری نداشت بردمش پیش دامپزشک یه مولتی ویتامین دادبایه داروی دیگه گفت احتمالش کمه که زنده بمونه منم خیلی ناراحتم خیلی دوسش دارم ترخدایه درمانی بهم بگین

      f.gh مارس 27, 2021 پاسخ

      سلام، لطفا دستور دامپزشک رو انجام دهید. بنده به شما نمیتونم کمک کنم.

    علی مارس 13, 2021 پاسخ

    سلام من 4 تا مرغ دارم یکی شون تنفس براش سخته وقتی نفس میکشه با دهان باز و در هنگام شب هی بدن و سرشو تکون میده تا نفس بکشه بعد یه بار بغلش کردم دیدم نفس میکشه و سرشو به سمت جلو میبره گذاشتمش زمین دیدم سروصورتش کبود شد و افتاد زمین بعد از مدتی نفس کشیدن دوباره به حالت عادی برگشت چکار کنم خوب بشه؟

      f.gh مارس 15, 2021 پاسخ

      سلام، در نتیجه بیماری های مختلفی مرغ ها دچار مشکلات تنفسی میشن. سیستم تنفسی مرغ شمادچار عفونت شده و لازم است با آنتی بیوتیک مناسب درمان شود.حتما از یک دامپزشک کمک بگیرید.

    Mohammad hosein فوریه 15, 2021 پاسخ

    سلام بنده یک مرغ لاری دارم که نزدیک به دو ماهه که عطسه و سرفه داره و حتی در بینیش هم ترشحات زرد وجود داره.بسیار بی اشتهایی داره ولی حال نسبتا متعادلی داره، هنگام دون خوردن هم دون ها از گلوی مرغ می پره بیرون چند بار هم داکسی سایکلین و تترا سایکلین دادم اما هنوزم خوب نشده. دارم فکر می کنم که یک قطره مولتی ویتامین بخرم؛ به نظر شما تاثیری داره؟ لطفا کمک کنید. با تشکر از سایت فوق العادتون

      f.gh فوریه 16, 2021 پاسخ

      با سلام، مرغ شما درگیر عفونت تنفسی شده و درمانش مولتی ویتامین نیست اما با مولتی ویتامین میشه به تقویت این مرغ کمک کرد. توصیه میکنم حتما با یک دامپزشک مشورت کنید تا علائم بیماری به خوبی بررسی شوند ممکنه عامل بیماری ویروسی باشه و به همین دلیل با آنتی بیوتیک درمان نشده است.

    mmd فوریه 7, 2021 پاسخ

    سلام خسته نباشید چه جوری باید محل این مرغ هایی که برونشیت گرفتن ضد اوفونی کرد؟با چه ماده ایی؟

      f.gh فوریه 8, 2021 پاسخ

      با سلام. از ضد عفونی کننده هایی مثل اجر فرمالین یا فرمالدهید باید استفاده کنید ولی نحوه ضدعفونی سالن طیور با این مواد شیمایی رو باید بدانید. بهتر است بیشتر در این باره تحقیق کنید.

    رضا فوریه 7, 2021 پاسخ

    سلام روزبخیر تعدادی مرغ و خروس دارم که بیحالند و چن روزی اسهال شدید سفید و سبزدارند و تو گونه های مختلف علائم متفاوتی دارند مثلا مرغ لاری ناگهانی چشماش باد کرد فرداش سرش متورم شد و چشماش بسته شد وبی اشتها و بی تحرک و مرد ... و دو تا مرغ و خروس لاری دیگه هم الان اسهال و سرو گردنیه کم متورم دارنو افتادگی بال ...یه مرغ روز هم بافاصله یهروز از نشانه های بیماری تلف شد ... یکی از مرغهای روز دیگه با وجود اینکه تا دیشب حالش خوب بود و اشتهای خوبی داشت و علائم خاصی نداش امروز مرده ... بقیشونم بی اشتهان و کم تحرکن ..
    میتونه ازدو تا قوغاز هایی باشه که ده روزه گرفتم باشه؟ اونا حالشون خوبه
    ممنون میشم کمک کنین
    اگه از الان ذبح کنیم گوشتشون قابل خوردن هست؟

      f.gh فوریه 8, 2021 پاسخ

      با سلام، به نظر میرسد مرغ های شما درگیر یک بیماری ویروسی شده اند.
      به احتمال بسیار قوی قوغازها ناقل بیماری بوده و ان را به طیور شما منتقل کرده اند. برای همین توصیه میشه که از نگهداری چند نوع طیور مختلف کنار هم خودداری کنید. در مورد مصرف گوشت این نوع مرغ ها باید احتیاط کنید بستگی به نوع بیماری داره، بهتره که حتما با دامپزشک مشورت نمایید. قوغازها رو جدا کنید و محیط نگهداری طیور را حتما ضدعفونی کنید.

    مینا قبادی ژانویه 5, 2021 پاسخ

    سلام
    یک کبوتر چاهی در میدان پیدا کردم روی زمین افتاده بود و نفس نفس میزد و خون الود بود اوردمش خانه به سر و پشت گردن و چشمش نوک زده بودند .
    چند ساعت در جای گرم نگهش داشتم کم کم روی پا ایستاد از پرنده فروشی پرسیدم گفت تتراسایکلین دامی بهش بده برای عفونت زخمها و چشماش .
    انتی بیوتیک را شروع کردم و بعد دیدم علائم نیوکاسلم داره . بردم دامپزشک سه روز بهش انتی بیئتیک و ویتامین تزریق کرد ، تتراسایکلینم گفت ادامه بده . اما دانه نمیخورد بهش لعاب برنج دادم یعنی ارد برنج رو با اب پختم و با سرنگ بهش دادم روز اول خوب بود روز دوم علائم مسمومیت داره و گیجه نمیدونم ارد برنج هندی که پر از سمه بهم انداختند یا نه ؟
    الان دوباره تعادل نداره و حتی به سختی مدفوع میکنه چشم و زخماش خوب شده و تتراسایکلین را از ترسم قطع کردم 5 روز خورده دو روز اول 8 ساعت نصف قزص و بقیه 12 ساعت نصف قرص . بگید چکارش کنم کفتر وحشیه نمیدونه ظرف اب و غذا برای خودشه و از منم میترسه .

      f.gh ژانویه 6, 2021 پاسخ

      سلام، عدم تعادل پرنده و گیج زدنش به خاطر بیماری نیوکاسل هست و سیستم عصبی اش درگیر شده. این پرنده نباید در کنار سایر پرنده ها و طیور خانگی قرار بگیره چون ناقل بیماری خطرناک نیوکاسل هستش. داروهای مخصوص این نوع بیماری طیور یا کمیاب اند یا خیلی گران قیمت چون همشون مارک خارجی اند. برای مشکل گوارشی پرنده شاید پروبیوتیک جواب بدهد.
      برای اینکه پرنده کمتر درگیر ترس و استرس بشه باید محیطش ساکت و ارام باشه و کمتر به انجا رفت آمد کنید.

    علی دسامبر 10, 2020 پاسخ

    سلام من 10 هزار جوجه گوشتی دارم .دور قلبشان اب دارد چه کار کنم.

      f.gh دسامبر 12, 2020 پاسخ

      با سلام، حتما از یک دامپزشک متخصص کمک بگیرید. با توجه به تعداد بالای جوجه از درمان خودسرانه پرهیز کنید. بیماری جوجه ها میتونه دلایل مختلفی داشته باشه و این کار متخصص هست که اونا رو تشخیص بده.

    محمد نوامبر 13, 2020 پاسخ

    سلام من چند تا جوجه سه ماهه دارم که الان دو سه روزه که چشماشون یه حالت عفونتی شکلی گرفته سینشونم یکم خس خس میکنه ولی آب و غذا رو به خوبی میخورن
    چون قبلن هم چنین چیزی دیده بودم که منجر به مرگ پرنده میشد نگران شدم به نظرتون چیه
    بیماریش به این ترتیبه که عفونت از یکی از چشما شروع میشه تا به چشم دیگه میرسه تا جایی که پرنده کاملن کور میشه بعد هم از دماغش آبریزش میکنه و بیحال میشه تا جایی که میمیره
    لطفا راهنمایی کنید
    البته این بیماری موقع شروع سرما رخ میده

      f.gh نوامبر 15, 2020 پاسخ

      با سلام، بیماری های مختلفی این علائم رو دارند و متأسفانه بدون بررسی دقیق نمیشه چیزی گفت. شما بایستی حتما جوجه ها رو با واکسن 3 گانه واکسینه میکردید. در ضمن حتما با کارشناسان دامپزشک مشورت کنید.

    علی نوامبر 8, 2020 پاسخ

    سلام خسته نباشید.من یه مرغ دارن که مریض شده.این علائم رو داره:خس خس کم.مشکلی تنفسی(البته الان بهتر شده و رو به بهبودی) .کم اشتهایی و از همه مهم تر اسهال گچی که موجب ضعف بدنش میشه.میخواستم بدون راه درمانش چیه؟

      f.gh نوامبر 9, 2020 پاسخ

      با سلام به نظر می رسد که به بیماری برونشیت عفونی دچار شده ولی مشکوک به بیماری نیوکاسل هم می باشد. برای تشخیص دقیق بیماری بایستی از یک دامپزشک کمک بگیرید. برای مبارزه با این نوع بیماری ها باید مرغ ها از قبل واکسینه شده باشند و متأسفانه در بیشتر موارد درمان بعد از بیماری جواب نمی دهد. همچنین شما بایستی این مرغ رو قرنطینه کنید و به خوبی وسایل مورد استفاده رو ضدعفونی کنید.

    M نوامبر 4, 2020 پاسخ

    سلام. من دوتا مرغ دارم. این علائم رو دارن: خس خس ، سرفه، صداشون خیلی خیلی ضعیف شده، ولی اشتها دارن و غذا میخورن.
    ۳ روزه که ۳ وعده در روز بهشون سیر میدم ولی بهبود ایحاد نشده.
    به نظر شما راه درمان چی هست؟

      f.gh نوامبر 5, 2020 پاسخ

      با سلام، علائم عفونت تنفسی دارند. به احتمال زیاد عاملش ویروسی بوده، پرنده های بیمار رو قرنطینه کنید تا سایر مرغ ها درگیر نشوند. برای درمان نیز محیط نگهداری پرنده ها باید کمی گرم باشه و تغذیشون رو تقویت کنید. توصیه میکنم به دامپزشک هم مراجعه کنید.

    Mohadese سپتامبر 24, 2020 پاسخ

    سلام جوجه دو ماهه خودم رو سه روز پیش واکسن زدم تا امروز صبح حالش خوب بود بعدا دیدم انگار از همه میترسه همش میخواد یه گوشه قایم بشه، حتی پریدن از یه تخته کوچک هم براش سخته،
    مشکلش چیه؟درمان داره؟

      f.gh سپتامبر 26, 2020 پاسخ

      با سلام، واکسن زدن به پرنده ها رو باید یک فرد متخصص و یا دامپزشک انجام دهد. به نظر می رسد پرنده شما در اثر واکسن دچار شوک شده، به دامپزشک مراجعه کنید.

    ARA آگوست 19, 2020 پاسخ

    سلام علائم دقیق پرونشیت چیه

      f.gh آگوست 20, 2020 پاسخ

      با سلام همین طور که در مقاله به آن اشاره شده علائم مهم این بیماری تنفسی شامل سرفه، خس خس سینه، تنفس با دهان باز، سختی در نفس کشیدن، ابریزش و ترشحات چرکی (چرک پنیری) از چشم و بینی و بی اشتهایی و افتادگی پرها و ... میباشد. تشخیص بیماری طیور کمی سخت است چرا که بیشتر بیماری های طیور علائم شبیه به هم را دارند و فقط با بررسی بیشتر و گاها با کالبد گشایی می توان نوع بیماری را دقیق تشخیص داد.

    Nfsamadi جولای 13, 2020 پاسخ

    لطفا منبع مطالب بالا را مشخص کنید

    Ziawdin stanikzi دسامبر 18, 2019 پاسخ

    تداوی بیماری IB کدام ها اند