مشکلات رایج مربوط به پوسته تخم مرغ و راهکار پیشگیری از آنها

برای جوجه کشی از چه نوع تخم هایی استفاده کنیم؟

در پروسه جوجه کشی ، شکل و ظاهر تخم نطفه دار از جمله فاکتورهای بسیار مهم می باشد که باید به آن دقت نمود. از جمله مهم ترین ویژگی ظاهری تخم نطفه دار مناسب برای جوجه کشی می توان به شکل سالم و متعارف آن اشاره کرد. در واقع تخم نطفه دار نباید بیش از حد باریک و کشیده و یا بیش از حد گرد باشد. سایر مشکلات نیز همچون ترک برداشتن مویی ، نرم بودن پوسته و … نباید در تخم مد نظر برای جوجه کشی وجود داشته باشند. در غیر اینصورت این نوع تخم ها چه توسط دستگاه جوجه کشی و چه توسط پرنده مادر ، شانسی برای تبدیل شدن به جوجه را نخواهند داشت. در این نوشتار به توضیح مشکلات مربوط به پوسته تخم در مرغ ها به همراه دلایل این امر پرداخته ایم.

مهمترین مشکلات مربوط به پوسته تخم مرغ در گله های تخم گذار و مولد

در صورتیکه پوسته تخم مرغ دارای مشکل باشد این تخم علاوه بر اینکه برای جوجه کشی مناسب نخواهد بود ، صرفه اقتصادی نیز نخواهد داشت. در گله های تخم گذار اگر تخم های تولید شده شکل و ظاهر نامتعارف داشته باشند بازاریابی و فروش آنها با مشکل روبرو خواهد شد و عملا این مشکلات به پرورش دهنده خسارت مالی فراوانی وارد خواهد نمود.

مشکلات مربوط به پوسته تخم مرغ می تواند ناشی از عوامل مختلفی همچون سن گله ، استرس ، تغذیه ، بیماری و … باشد. در ادامه تمامی مشکلات مربوط به پوسته تخم مرغ را به همراه عامل آن توضیح داده ایم.

مشکلات پوسته تخم

داشتن ترک و سوراخ های بزرگ بر سطح پوسته

تخم هایی با ترک های بزرگ و سوراخ های متعدد از جمله مشکلاتی بوده که بر اثر افزایش سن در گله های تخم گذار بیشتر به چشم می خورد. این نوع تخم ها در مرغداری ها سهم 1 الی 5 درصدی از ضایعات تولید را به خود اختصاص می دهند و قابل بسته بندی و فروش نمی باشند.کاهش استحکام پوسته و در نتیجه سوراخ شدن و ترک برداشتن آن به عوامل مختلفی همچون سن بالای مرغ  مولد ،  تغذیه غیر صحیح و کمبود کلسیم و ویتامین D در طیور ، آب با املاح و نمک زیاد ، بیماری برونشیت و بالا بودن دمای سالن بستگی دارد. البته در اثر جایجایی های نادرست به هنگام جمع آوری تخم ها ، دیر جمع کردن تخم ها و آسیب های فیزیکی همچون نوک زدن و یا له شدن تخم در اثر رفت آمد مرغ ها باعث ایجاد شکستگی ها و سوراخ شدن تخم ها میشود.

برای رفع این مشکل تمامی دلایل گفته شده باید بررسی و موارد گفته شده به درستی مدیریت شوند تا ضایعات تولید به کمترین حد ممکن برسد.

تخم مرغ هایی با ترک های مویی شکل

شناسایی تخم مرغ هایی با ترک  مویی دشوار می باشد و معمولا برای پی بردن به این مشکل از روش نوربینی و کندلینگ استفاده میشود. تخم هایی که ترک مویی دارند به دلیل عدم تشخیص معمولا بسته بندی شده و به فروش می رسند. اما این نوع تخم ها از بهداشت پایین تری برخوردار می باشند و نسبت به تخم سالم زودتر فاسد میشوند. علاوه براین تخم مرغ با ترک مویی به هیچ عنوان برای جوجه کشی مناسب نمی باشد و نطفه در داخل آن ناقص رشد میکند و تلف میشود.

مشکل ترک مویی معمولا 1 الی 3 درصد از تخم های تولید شده در مرغداری ها را در برمیگیرد. علت بروز مشکل ترک مویی در تخم ها همان مواردی می باشد که در بخش قبلی در رابطه با شکستگی و سوراخ شدن تخم ها به آن اشاره کردیم. لذا برای پیشگیری از این ایجاد ترک مویی در تخم ها باید اقدامات مربوطه را انجام دهید.

پوسته با اثرات خط خطی

در مرغداری هایی که از سیستم قفس برای پرورش طیور استفاده میکنند و از سیستم مکانیزه جمع آوری تخم ها برخوردار می باشند ممکن است که در اثر تماس تخم با قفس توری ، اثر خط های قفس بر روی پوسته به جا بماند. در این شرایط پوسته تخم خط خطی شده و می تواند کیفیت آن را ضایع کند. در برخی از مرغداری ها این نوع تخم ها ممکن است تا 5 درصد از تخم های تولید شده را شامل شوند. علت این مشکل بیشتر به قفس و تجهیزات انتقال دلالت دارد. برای پیشگیری از این مشکل باید کف قفس چک شود تا آثاری از زنگ زدگی و فضولات پرنده در آن موجود نباشد. میله های قفس معمولا به دلیل رطوبت و همچنین فضولات پرنده به راحتی پوسیده میشوند. سطوح تجهیزات انتقال نیز باید بررسی شود و هیچ نوع آثاری از زنگ زدگی و آلودگی در آن باقی نماند. البته در شرایطی ازدحام بیش از حد طیور در سالن و قفس پرورش نیز باعث بروز چنین مشکلاتی بر روی پوسته تخم ها میشود.

تخم مرغ بدون پوسته و یا با پوسته نازک

در برخی موارد مرغ تخم گذار تخم هایی با پوسته بسیار نازک و یا بدون پوسته تولید میکند. این عارضه بیشتر در پولت هایی به وجود می آید که مرغ زودتر از موعود بالغ شده و فرایند تخم گذاری را شروع نموده است. برخی از طیور نیز زمانی که برای اولین بار شروع به تخم گذاری میکنند تخم هایی با پوسته نازک تولید میکنند. این مشکل می تواند بین نیم الی 6 درصد در بین پولت متغیر باشد.

نازک بودن و یا بدون پوسته بودن تخم به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله مهمترین دلایلی که باعث ایجاد این مشکل میگردد می توان به غدد پوسته نابالغ ، غدد پوسته آسیب دیده ، تغذیه نامناسب ، آب با املاح و نمک زیاد ، برونشیت و سندرم کاهش تولید تخم و اختلالاتی که موجب تخم گذاری پس از تشکیل پوسته میشوند ، اشاره نمود.

برای پیشگیری از این عارضه در مرغداری ها برای به تأخیر انداختن بلوغ جنسی به مدت 1 الی 2 هفته ، میزان نوردهی و خوراک طیور را کنترل میکنند. همچنین برای عدم اختلال در روند تولید تخم ، طیور باید در آرامش و به دور از استرس باشند. گاهی اوقات در بین گله مرغ هایی وجود دارند که دائما تخم های بدون پوسته تولید میکنند، در این شرایط این نوع مرغ ها باید شناسایی و از گله جدا شوند. علاوه بر این متعادل بودن جیره غذایی طیور از مواد مغذی و پروتئین دار و موارد معدنی (به خصوص ویتامین D و کلسیم) تا حدودی به پیشگیری این مشکل کمک میکند.

تخم با پوسته سنباده ای و توده های کوچک کلسیم

این نوع تخم ها دارای پوسته سنباده ای شکل بوده که بر سطح آن دانه هایی ریز مشاهده میشود. این نوع تخم ها نیز حدودا 1 درصد از تخم های تولیدی را شامل میشوند اما در برخی از نژادها این مشکل ممکن است بیشتر اتفاق بیافتد. تخم با پوسته سنباده ای زمانی تولید میشود که مرغ در اوایل دوره تخم گذاری بوده و دو بار تخمک اندازی در دستگاه تولید مثل آن شکل گرفته باشد، بطوری که یکی از تخم ها بدون پوسته و دیگری با پوسته و ذخیره کلسیم بالا می باشد. از مهمترین دلایل سنباده ای شدن پوسته تخم ها می توان به بیماری هایی همچون برونشیت و لارنگوتراکئیت اشاره کرد. لذا واکسیناسیون به موقع و منظم طیور برای پیشگیری از این امر الزامی است. افزون بر این هر نوع استرس می تواند باعث آسیب دیدن غدد پوسته شود و تخم گذاری رابه تعویق بیندازد. در این شرایط به دلیل ذخیره کلسیم بالا ، پوسته تخم سفت و سنباده ای میشود.

از سایر عوامل که باعث سنباده ای شدن پوسته تخم مرغ میشوند ، می توان به سن ، نوردهی غیر صحیح و افزایش ناگهانی آن و تغییر در ساعت نوردهی و کمبود آب اشاره کرد.

تخم مرغ با پوسته و ظاهر بد شکل

تخم های خیلی ریز یا خیلی درشت ، بیش از اندازه گرد و یا کشیده ، تخم های یکطرفه و یا صاف و یا تخم مرغ هایی که دارای کلسیم انباشته شده بر روی پوسته خود می باشند ،جزو تخم مرغ ها با پوسته بدشکل طبقه بندی میشوند. این نوع تخم ها شکل و شمایل غیر طبیعی تخم مرغ را دارند و عوامل مختلفی باعث شکل گرفتن آنها میشود. غدد پوسته نابالغ ، غدد پوسته صدمه دیده ، بیماری های عفونی و برونشیت ، استرس و ازدحام طیور از جمله مهمترین دلایل تولید تخم مرغ با شکل نامتعارف می باشند.

تخم مرغ با پوسته یکطرف تخت

زمانی که تخم بیش از یک روز در اندام تولید مثل و غدد آن در طیور باقی بماند ، پوسته آن یکطرفه میشود. مرغ های جوان که تازه شروع به تخم گذاری نموده اند ، بیشتر تولید کننده این نوع تخم ها می باشند. در بین گله های تخم گذار این نوع تخم ها معمولا تا 1 درصد از تخم های تولید شده را شامل میشوند. عوامل مختلف نظیر نوردهی ناگهانی و غیر صحیح ، بیماری برونشیت ، استرس و ازدحام بیش از حد طیور باعث تشکیل تخم هایی با پوسته یک طرف صاف میشود.

تخم مرغ با پوسته کمربندی شکل

برخی اوقات پوسته تخم بر اثر فشار و استرس وارد آمده بر پرنده در حین تولید دچار آسیب دیدگی و شکستگی شده و دوباره در اندام تولید مثل آن ترمیم میشود. به هنگام عملیات ترمیم سازی ، بر روی پوسته تخم کمربندی ایجاد میشود که ناشی از انباشت بیش از حد کلسیم در آن ناحیه است. این مشکل به سن پرنده ارتباط نزدیکی دارد، به طوریکه در طیور بالای 60 هفته این مشکل بیشتر اتفاق می افتد. میزان این مشکل در طیور زیر 35 هفته کمتر از یک درصد می باشد. علاوه بر سن موارد دیگری نظیر بیماری ، برنامه نوردهی نامناسب نیز باعث ایجاد تخم هایی با پوسته کمربندی شکل میشود.

تخم با پوسته سوراخ شده

این نوع تخم ها دارای پوسته ای با تعدادی سوراخ های بسیار ریز می باشد که بدون کندلینگ و با چشم به راحتی می توان آنها را مشاهده نمود. سن بالا ، تغذیه غیر صحیح و آسیب های فیزیکی ناشی از ناخن مرغ ها و یا تجهیزات انتقال می تواند باعث ایجاد سوراخ های ریز بر سطح پوسته تخم شود.

مشکلات رایج مربوط به پوسته تخم مرغ و راهکار پیشگیری از آنها
4.3 (85%) 4 votes
دیدگاه‌ها 0

*
*