آموزش قدم به قدم پرورش قارچ صدفی با کمترین هزینه در محیط کوچک

یکی از راه های کسب درآمد بالا، کشت و پرورش انواع قارچ خوراکی می باشد. در گذشته تنها از پرورش قارچ دکمه ای استقبال بالایی می شد اما امروزه با توجه به خواص زیاد قارچ صدفی و تنوع آن ها، پرورش قارچ صدفی در ایران نیز رونق یافته است .
پرورش اصولی قارچ صدفی، نیازمند آماده سازی محیط و رعایت شرایط ویژه ای بوده که در این متن از وبلاگ اندیشه سبز، به تمام این مراحل پرداخته شده است.
آموزش جامع پرورش قارچ صدفی در خانه در کیسه پلاستیکی
قارچ صدفی یکی از انواع قارچ خوراکی بوده که در مناطق گرمسیر یافت می شود. این قارچ قدرت تولید بسیار بالایی داشته و سود دهی زیادی نیز دارد. پرورش قارچ های صدفی در مقایسه با قارچ دکمه ای بسیار آسان تر می باشد . در این پست از وب سایت اندیشه سبز، مراحل پرورش این محصول، به صورت کامل آموزش داده شده است.
1- آماده سازی محل و سالن پرورش
در وهله اول لازم است تا محیطی را برای پرورش قارچ صدفی در نظر بگیرید . برای این کار، اتاق بلا استفاده یا یک گلخانه کوچک در حیاط مناسب می باشد. لازم است تا تمام دیوارها و سقف اتاق و یا گلخانه با پلاستیک ضخیم پوشانده شود. عدم پوشاندن دیوار های اتاق سبب نفوذ رطوبت به بافت دیوار و آسیب به آن خواهد شد.

دقت داشته باشید که تهویه محیط پرورش از نکات اساسی می باشد. برای تامین تهویه محیط، خرید فن و هواکش لازم خواهد بود. پس از آماده نمودن گلخانه، لازم است تا تمام قسمت های آن اعم از کف ، دیوارها و سقف با استفاده از مواد مخصوص ضدعفونی شوند.

- مناسب برای ایجاد جریان هوا در سالن پرورش قارچ صدفی
- بهره گیری از بدنه و قطعات مقاوم در برابر رطوبت
- دارای توری محافظت کننده از موتور و فن
2- آماده سازی بستر کشت قارچ صدفی و کمپوست
بهترین بستر برای کاشت بذر قارچ صدفی، کلش گندم می باشد، اما می توان از کلش جو، پوشال برنج، خاک اره و حتی تفاله قهوه نیز استفاده نمود. لازم است تا کلش گندم را در اندازه های 4 تا 7 سانتی متری خرد کرده تا بیشترین جذب رطوبت و تماس را با بذر قارچ صدفی یا اسپان داشته باشد.

حال کلش های خرد شده را به مدت 24 ساعت در آب بخیسانید. پس از گذشت این مدت زمان ، لازم است تا این کلش ها درون دیگ های بزرگ به مدت دو ساعت جوشانده شده تا استریل گردند. سپس کلش جوشانده شده را بر روی توری یا بستر تمیز ریخته تا علاوه بر سرد شدن، آب اضافی آن ها نیز خارج گردد.
3– کشت بذر و پرورش قارچ صدفی در کیسه پلاستیکی
پس از آماده سازی کلش ها، مرحله کشت قارچ فرا می رسد . برای این منظور لازم است تا پلاستیک های مخصوص کشت قارچ را تا ارتفاع 15 سانتیمتری، از کاه استریل پر کنید. سپس کاه را با دست کاملا فشرده ساخته تا هوایی بین آن ها باقی نماند .

سپس مقداری بذر قارچ صدفی را بر روی کلش گندم ریخته و مجددا روی آن یک لایه کاه بریزید . این مراحل را تا جایی ادامه داده که ارتفاع کلش ها در کیسه ها به 60 سانتی متر برسد. حدودا برای هر کیسه 250 تا 300 گرم بذر مصرف می گردد. پس از پر شدن کیسه ها، دو تا سه لیوان از آب جوشیده شده درون دیگ کلش، به کیسه بیفزایید.
حال لازم است با استفاده از نخ های محکم، کیسه ها را کاملا بسته و در بالای آن ها نیز قلاب به جهت آویزان کردن کیسه، نصب نمایید. پس از آن، کیسه های پر شده را به گلخانه انتقال داده و در ارتفاع مناسب نصب کنید.
4- تنظیم دما و رطوبت اولیه پرورش قارچ صدفی

در روز اول کشت، تنها نیاز است تا دمای درون گلخانه، 18 تا 22 درجه سانتی گراد باشد. در این زمان ، رطوبت مناسب برای محیط نیز 75 درصد است . برای این منظور نیاز است تا کف و دیواره های گلخانه را مرتب آبپاشی کرده و یا از انواع رطوبت ساز استفاده نمایید. برای تنظیم دقیق دمای درون گلخانه می توانید از یک دماسنج استفاده نمایید.
در این زمان بذر قارچ ها نیاز به نور نداشته و لازم است سقف و دیواره ها را بپوشانید.
5- خارج ساختن آب اضافی کیسه ها
پس از گذشت 24 ساعت از کشت بذر در میان پوشال، آب اضافی کلش ها در قسمت پایین کیسه جمع می شود. جهت جلوگیری از کپک زدن کلش ها، باید این آب اضافی خارج شود.
با استفاده از یک چاقو یا قیچی ضدعفونی شده، چند سوراخ در قسمت پایین کیسه های پلاستیکی ایجاد کنید تا آب اضافی کاملا از آنها خارج شود. حال چند پنبه را به مواد حشره کش آغشته کرده و این سوراخ ها را با پنبه پوشش دهید. این کار از ورود احتمالی حشرات به درون کلش ها جلوگیری می کند.
6- تنظیم دما و رطوبت در مرحله ریسه دهی قارچ
پس از گذشت 4 تا 5 روز از کشت بذر، در سطح پوشال ریشه های سفید رنگ و پنبه ای به نام ریسه مشاهده می گردد. در این مرحله نیاز است تا با یک وسیله ضد عفونی شده، تمام سطح نایلون را به صورتی که به ریسه ها آسیبی وارد نگردد، سوراخ نمایید . این کار سبب رطوبت رسانی به ریسه ها می شود.
در این زمان باید دمای محیط به 20 تا 23 درجه سانتیگراد برسد. همچنین رطوبت مناسب برای محیط 85 تا 95 درصد و رطوبت بستر کشت نیز در حدود 70 درصد می باشد. برای تامین این میزان رطوبت، علاوه بر رطوبت ساز های سرد، میتوان از دیگ بخار سالن قارچ نیز استفاده نمود.
با گذشت 16 تا 21 روز از زمان کشت بذر قارچ صدفی، تمام سطح کلش ها از ریسه سفید شده و آن ها مانند یک توده منسجم به یکدیگر چسبیده اند. در این زمان، لازم است تا با استفاده از قیچی ضد عفونی شده، پلاستیک های دور کاه ها را به آرامی جدا کنید. پس از آن توده کمپوست حاوی بذر قارچ، خارج از پلاستیک ها، توسط نخ ها در گلخانه آویزان خواهد ماند.
7- تامین رطوبت و دمای قارچ صدفی در مرحله پین دهی
پس از جدا ساختن کیسه های پلاستیکی از کلش ها، حساسیت ریسه های قارچ به دما و رطوبت افزایش می یابد. در این زمان لازم است تا رطوبت محیط به 85 الی 90 درصد برسد. دمای مناسب نیز در این زمان 18 تا 25 درجه سانتی گراد می باشد. یکی از ابزار آلات بسیار مناسب برای تامین رطوبت در این مرحله ، انواع مه پاش پروانه ای می باشند.
8-برداشت قارچ صدفی
پس از رشد کامل قارچ ها و رشد لبه های کلاهک آن به سمت بالا، نوبت به برداشت قارچ صدفی می رسد . در این زمان میتوانید با استفاده از چاقوی ضد عفونی شده یا دست، قارچ ها را از محل رشد و روی کمپوست ها برداشت نمایید. در صورتی که برداشت قارچ دیر صورت پذیرد، رنگ کلاهک قهوه ای شده و از کیفیت آن کاسته خواهد شد.

پس از برداشت قارچ ها، آن ها را در ظروف مخصوص بسته بندی کرده و برای فروش آماده نمایید.
مدت زمان پرورش قارچ صدفی در خانه
مدت زمان رشد کامل قارچ های صدفی از زمان قرار دادن کمپوست درون کیسه پلاستیکی و کشت بذر، 10 تا 30 روز می باشد. زمانی که کمپوست ها کاملا سفید شدند، حدود 5 روز زمان می برد تا پین ها مشاهده گردند. پس از یک هفته نیز، قارچ های صدفی رشد کرده و آماده برداشت خواهند شد.
نکات مهم در پرورش قارچ های صدفی
- آب درون کاه ها، قبل از کاشت بذر، باید در حدی باشد که با فشردن آن در دست، تنها دست خیس گشته و آب از آن نچکد.
- در زمان رشد کلاهک ها، نیاز به نور غیر مستقیم خورشید یا نور مصنوعی (لامپ مهتابی) می باشد.
- اگر در نوردهی و تهویه سالن کوتاهی شود، ساقه قارچ بلند تر از حد معمول رشد کرده و کلاهک آن کوچک می شود.
- اگر دمای سالن از 17 درجه سانتیگراد کمتر شود، کلاهک ها تیره خواهند شد.
- از ریختن قطرات آب بر روی کلاهک قارچ صدفی جدا خودداری کنید.
ویدیو پرورش قارچ صدفی در سطل پلاستیکی
در ویدیو زیر روش دیگری از کشت قارچ صدفی آموزش داده شده است :
جمع بندی
در این پست، دو روش برای کشت قارچ صدفی به کمترین هزینه ها آموزش داده شد. شما میتوانید به راحتی با تهیه بذر و اسپان قارچ صدفی، مقداری کلش گندم یا جو، پلاستیک یا سطل برای کشت و دستگاه مه ساز، به کشت قارچ صدفی مشغول شوید. در صورتی که در فصل زمستان مشغول به این کار می باشد، لازم است تا از انواع بخاری گلخانه برای گرمایش سالن قارچ خود استفاده نمایید.







سلام وقت بخیر پرورش کدوم قارچ به صرفه تره ؟ واینکه چقد هزینه بر میداره حداقل میخوای شروع کنی همین امروز مثلاً
سلام من تحقیق کردم قارچ صدفی سفید گفتن برا شروع خوبه، من یک کیلو بذر 160 خریدم 180 هزینه ارسال شد 100 تومنم کاه
لطف میکنید راهنمایی کنید
سلام چه عالی من اولین باره کشت انجام دادم با اینکه بستر کلا سفید نشده اما ته سنجاقک ها اومدن بیرون بایستی ببرم اتاق روشن یا نه ؟
سلام، با کاه گندم میشه قارچ کاشت، کاه خورد شده
سلام. بله، با کاه گندم خردشده می شود قارچ کشت داد و اتفاقاً یکی از بسترهای رایج برای بعضی قارچهاست، فقط باید درست آماده شود تا نتیجه بگیرید.
کاه گندم به تنهایی مواد غذایی خیلی بالایی ندارد، اما برای قارچ هایی مثل صدفی بسیار مناسب است. مهم ترین مرحله، ضدعفونی و آماده سازی کاه است تا کپک و باکتری ها رشد نکنند. معمولاً کاه خردشده را چند ساعت در آب خیس می کنند تا نرم شود، بعد با آب داغ یا آهک ضدعفونی می کنند و رطوبتش را می گیرند، طوری که وقتی مشت می کنید آب از آن چکه نکند. بعد از سرد شدن، با بذر قارچ مخلوط می شود و داخل کیسه یا ظرف مناسب ریخته می شود.
اگر شرایط دما، رطوبت و تهویه مناسب باشد، قارچ به خوبی روی کاه رشد می کند. برای قارچ دکمه ای معمولاً کاه به تنهایی کافی نیست و باید وارد مرحله کمپوست سازی شود، اما برای قارچ صدفی، کاه خردشده یکی از بهترین گزینه هاست.
سلام روزبخیروخسته نباشید .خیلی ممنون از اطلاعات مفیدتان من میخوام قارچ تولید کنم ازآنجاییکه مبتدی هستم میخوام قارچصدفی تولید کنم فعلا دریک اتاق 3*6گچی اگر میشه ابتدای کار طرزآماده کردن اتاق مطابق شکلی که در اول مطلبتون گذاشتیدتوضیح کامل بگذارید .ممنون
بله حتما در آپدیت های آتی همه موارد به صورت قدم به قدم ذکر خواهد شد
سلام میخوام قارچ صدفی پرورش بدم کاه و کلش ندارم به جاش از چی استفاده کنم
بهترین بستر برای کاشت بذر قارچ صدفی، کلش گندم می باشد، اما می توان از کلش جو، پوشال برنج، خاک اره و حتی تفاله قهوه نیز استفاده نمود.
سلام ممنون از مقوا و کارتون استفاده کردم عالیه
خداروشکر
سلام منونم بابت مقاله خیلی هم کمکم کرولی اشتباهم این بود که ریسه های قارچ ها از گرمای زیاد بعضی هاش سوخت
میشه جواب بدید حتما باید برای نور مصنوعی لامپ مهتابی باشه یا خورشیدی عیب داره
سلام من قارچ صدفی صورتی در تفاله چای پرورش دادم بذر پین دادند ولی رشد نمی کنند پین نوک سوخته ایراد کارم کجاست
با درود من یک سوال داشتم برای اخذ مجوزات و راه اندازی وحتی گرفتن وام نوع مدرک مهم هست مثلا فنی وحرفه یا جهاد دانشگاهی
کدام بهتر هست 🙏
سلام من تازه پرورش قارچ انجام دادم الان سه هفته میشه جوانه زدن ولی فقط ساقه در اومده کلاهک ندارن چرا
مشکل کارم کجاست
سلام قاسم جان
رشد ساقه قارچ بدون تشکیل کلاهک (اصطلاحاً ساقههای دراز و نازک) معمولاً به دلیل مشکلات محیطی رخ میده.
دلایلش هم اینا هستن :
1- کمبود نور
2- کمبود رطوبت
3- بستر نامناسب
4- عدم تنظیم دما
به احتمال زیاد شرایط پرورششون به درستی فراهم نشده
سلام ودرود
بنده به این شغل علاقه دارم ومکان تولیدانبوه رودارم فقط نگران فروش هستم ممنون میشم راهنمایی ام کنیدوبفرماییدبذر ازکجاخریداری کنیم مناسبتره؟
سلام جهاد کشاورزی بذر مرغوب وعالی غصه فروش نخورید منم تازه یک سال شروع کردم عالیه فقط نترس بروجلو
من میخام تازه شروع کنم چه نوع بذری رو ازکجا باید تهیه کنم
سلام من سالن دارم .و میخوام قارچ پرورش بدم.از کجا کمپوست بخرم .و کجا میتونم اموزش ببینم و مدرک بگیرم
سلام دوست عزیز
کمپوست رو می تونی از تولید کنندگان محلی و یا به صورت اینترنتی خریداری کنی
تو تعاونی های کشاورزی هم به فروش می رسه
برای مدرک هم به سازمان جهاد کشاورزی منطقه خوت مراجعه کن
سلام میشه خوب بفرمایید بازار فروشش کجاست چطور خریدا پیدا کنیم این یکی از نگرانی های من لطفا راهنمایی کنید