فروشگاه اینترنتی اندیشه سبز
0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

شیر پاستوریزه بهتر است یا شیر محلی؟

شیر پاستوریزه بهتر است یا شیر محلی؟ - اندیشه سبز

شیر پاستوریزه بهتر است یا شیر محلی؟

امروزه فواید مصرف مستمر شیر، برکسی پوشیده نیست. شیر سرشار از انواع مواد مغذی (کلسیم، پروتئین، ویتامین دی، ریبوفلاوین، پتاسیم، فسفر، چربی و …) می باشد. طبق نتایج حاصل از مطالعات و تحقیقات انجام یافته در این زمینه، شیر نقش عمده ای در کاهش بیماریهای لثه و دندان، پوکی استخوان، دیابت، نقرس، فشار خون، برخی از انواع سرطان ها و … دارد. همچنین مصرف منظم شیر، به افزایش قد، بهبود قدرت یادگیری، استحکام استخوان ها، تقویت بینایی، افزایش قدرت بدنی، طول عمر و … نیز کمک می کند.

بنابر نظر متخصصین تغذیه، کودکان زیر 7 سال باید روزانه 1.5 لیوان، نوجوانان 7 تا 12 سال و همچنین افراد بالغ 2 لیوان، نوجوانان در دوره بلوغ 2.5 الی 3 لیوان و زنان باردار و شیرده 3.5 لیوان شیر بخورند. اما یکی از مهم ترین چالش هایی که برای مصرف کنندگان وجود دارد، مربوط به نوع و کیفیت شیر می باشد. در واقع بسیاری از مردم می خواهند بدانند که شیر محلی بهتر است یا پاستوریزه؟ کدام یک دارای خواص بیشتری است؟ مزایا و مضرات هریک کدام است؟

اگر شما نیز به مصرف روزانه شیر اهمیت می دهید و می خواهید به پاسخ سؤالاتی از این قبیل، دست یابید، در ادامه این مقاله از اندیشه سبز، با ما همراه باشید.

بررسی ویژگیهای شیر پاستوریزه و محلی

معمولاً در باورهای عمومی، اینطور جا افتاده است که شیر محلی، بهتر از شیر پاستوریزه می باشد. حتی با چرخی در اینترنت، متوجه می شوید که پزشکان طب سنتی، مصرف شیر محلی را به جای شیرهای پاستوریزه کارخانه ای توصیه می کنند. زیرا به اصطلاح معلوم نیست در کارخانجات، چه بلایی سر شیر می آورند. برخی هم ادعا می کنند که شیرهای پاستوریزه از شیر خشک، یا برخی فرآورده های دیگر درست می شوند و ارزش غذایی بالایی ندارند! همچنین باور عمومی بسیاری بر این است که جوشاندن شیر در منزل، همانند پاستوریزه سازی آن در کارخانه، عمل نموده و تمام میکروارگانیسم های مضر شیر را از بین می برد.

حال می خواهیم ببینیم که چنین طرز فکری پایه و اساس علمی دارد و یا فقط نتیجه یک قضاوت عجولانه و بدبینی مسری است؟

یک. مقایسه شیر پاستوریزه و محلی به لحاظ ارزش غذایی

در فرآیند جوشاندن شیر در منزل، مجبور هستیم دمای آن را به 100 درجه سانتیگراد رسانده و شیر را به مدت نسبتاً طولانی تحت حرارت قرار دهیم. طبق نظر کارشناسان و متخصصین تغذیه، جوشاندن شیر به این روش، در ترکیبات آن تغییرات عمده ای ایجاد نموده و باعث کاهش یا از بین رفتن ویتامین های حساس به حرارت یا ویتامین های محلول در آب موجود در شیر، می شود. به نحوی که مقادیر ویتامین C، ویتامین های B1، B12، B6 و اسید فولیک موجود در شیر، پس از جوشاندن آن، بسیار کاهش پیدا می کنند. از طرفی جوشاندن شیر محلی به روش سنتی، میزان جذب کلسیم محلول در آن را نیز کاهش می دهد.

مقایسه شیر پاستوریزه و محلی به لحاظ ارزش غذایی - اندیشه سبز

همچنین، نوعی پروتئین به نام پروتئین وی (پروتئین های آب پنیر)، در شیر وجود دارد که به هنگام جوشاندن، منعقد شده و به دیواره ها و کف ظرف می چسبد. بدین ترتیب، ارزش پروتئینی شیر جوشیده 20 الی 25 درصد، کاهش می یابد. این پروتئین ها، از ارزش غذایی بسیار بالایی برخوردار هستند و در عین حال بدن انسان، قادر به جذب 100 درصدی آن می باشد.

در مقابل، فرآیند پاستوریزاسیون شیر در کارخانجات، با استفاده از دستگاه های پخت شیر صنعتی و تحت دما و بازه زمانی مناسب، صورت می پذیرد. استفاده از این تجهیزات لبنیاتی، در کنار زمان و دمای مناسب باعث می شود که در عین از بین رفتن عوامل بیمای زا، میزان حذف کلسیم، ویتامین ها و سایر مواد مغذی موجود در شیر، به حداقل برسد.

دو. مقایسه شیر پاستوریزه و محلی به لحاظ سلامت و بهداشت

با جوشاندن شیر محلی در منزل، باز هم احتمال باقی ماندن برخی عوامل بیماری زا در داخل آن وجود دارد. در واقع، نمی توان سلامت شیر را به طور صد در صد، تضمین نمود. اما در کارخانجات تولید شیر پاستوریزه، شیر از بدو ورود به کارخانه تا مرحله بسته بندی و… تحت آنالیزهای دقیق علمی قرار می گیرد.

همچنین سلامت و کیفیت شیرهای پاستوریزه کارخانه ای، از واحدهای دامپروری تا انتقال به کارخانجات، تحت نظارت سازمان دامپزشکی و وزارت بهداشت قرار دارد. شیر، به دلیل حالت مایع و اجزاء و ترکیبات موجود در آن، در مقایسه با سایر محصولات لبنی، در مقابل آلودگی ها و میکروارگانیسم های مضر، آسیب پذیرتر است. بنابراین تولید، نگهداری، حمل و نقل و فرآوری آن باید با بکارگیری متدهای صحیح و دقیقی، انجام پذیرد. در کارخانجات تولید شیر پاستوریزه، برای نگهداری شیر، از دستگاه شیر سردکن استفاده می شود. این دستگاه، با هم زدن مداوم شیر خام و کاهش دمای آن، از فساد شیر قبل از آغاز فرآوری، جلوگیری می کند.

مقایسه شیر پاستوریزه و محلی به لحاظ سلامت و بهداشت - اندیشه سبز

این در حالی است که شیر محلی بدون رعایت اصول بهداشتی لازم، از واحدهای دامپروی به دست فروشنده و سپس مصرف کننده می رسد. در نتیجه این نوع شیرها، مستعد انواع میکروارگانیسم ها و آسیب ها بوده و از طرفی، احتمال فساد در آنها بالا است. به همین دلیل، متخصصین بهداشت و کارشناسان تغذیه، مصرف شیرهای فله ای را توصیه و تأیید نمی کنند.

سه. تاریخ انقضای شیر

شیرهای پاستوریزه کارخانه ای، دارای تاریخ تولید و انقضای دقیقی هستند که بر روی پاکت بسته بندی، درج می گردد. به همین دلیل، شما می توانید با خیال راحت اقدام به خرید و مصرف شیر پاستوریزه تا تاریخ تعیین شده نمایید. اما در مورد شیرهایی که بصورت فله ای در فروشگاه های محلی توزیع می شوند، چنین مزیتی وجود ندارد. در واقع خریدار، مجبور است که تنها به نظر فروشنده، اعتماد کند. این موضوع، بویژه در روزهای گرم تابستان، می تواند بسیار مشکل آفرین باشد.

چهار. انواع آلودگی های موجود در شیر محلی

در حالت کلی، آلودگی های موجود در شیر محلی، به دو گروه عمده تقسیم می شوند.

الف. عوامل بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان : این عوامل بیماری زا، در صورت مصرف شیر آلوده و ناسالم، به بدنمان منتقل شده و ما را بیمار خواهند نمود. از جمله مهم ترین بیماریهای مشترک بین دام و انسان، می توان به سل گاوی، تب مالت و … اشاره نمود.

ب. عوامل فساد شیر: این عوامل، ممکن است انسان را بطور مستقیم بیمار نکنند. اما وجود آنها در شیر، باعث ایجاد عوارض منفی در ترکیب آن (پروتئین، چربی و …)، پایین آمدن کیفیت و فساد سریع شیر، می شود.

عوامل فساد شیر - اندیشه سبز

بهترین و مطمئن ترین روش، برای از بین بردن این عوامل بیماری زا، پاستوریزاسیون شیر در کارخانجات صنعتی است.

همچنین یکی از مهم ترین فاکتورها در حفظ کیفیت و سلامت شیر و فرآورده های آن، رعایت اصول بهداشتی، در هنگام دوشیدن شیر می باشد. برای آموزش کامل و جامع تمام این نکات و اصول، توصیه می کنیم مقاله اشتباهات رایج در شیردوشی گاوهای شیری را مطالعه نمایید.

سخن پایانی

با توجه به مطالب ذکر شده در بخش های فوق، می توان به این نتیجه رسید که، شیر پاستوریزه به لحاظ حفظ ترکیبات و ارزش غذایی، کیفیت، بهداشت و سلامت، بر شیر محلی ارجحیت دارد. شیر پاستوریزه کارخانه ای، همان شیر حاصل از واحدهای دامپروری است که، در چارچوب استانداردهای بهداشتی و تغذیه ای، تهیه و در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد. در واقع برخلاف باور عموم، در تهیه شیرهای پاستوریزه از شیر خشک یا هیچ ماده دیگری استفاده نمی شود و شما می توانید با خیال راحت اقدام به خرید و مصرف آن نمایید. در صورت تمایل به مصرف شیر محلی نیز، آن را با درجه حرارت ملایم بجوشانید تا خواص شیر، تا حد ممکن حفظ شود.

از همراهی شما عزیزان، تا این بخش از مقاله بینهایت سپاسگزاریم. در صورت تمایل، می توانید سؤالات، نظرات و پیشنهادات خود را از طریق ارسال دیدگاه، در بخش پایین صفحه با ما به اشتراک بگذارید.

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*