مقالات گلخانه

آموزش کشت گلخانه ای آناناس همراه با تجهیزات لازم برای شروع پرورش

آناناس یک میوه گرمسیری است که در شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب به خوبی رشد می کند. این میوه برای رشد و رسیدن به نور مستقیم خورشید نیاز دارد، بنابراین حداقل 6 ساعت نور مستقیم خورشید را  باید در روز دریافت کند. امکان کشت زراعی آناناس در استان های جنوبی کشور مانند هرمزگان و چابهار نیز فراهم است به شرطی که دمای 18 الی 32 درجه سانتی گراد و رطوبت 40 الی 60 درصد وجود داشته باشد.

خاک مناسب برای رشد آناناس باید لومی شنی و غنی شده با کمپوست باشد، زهکشی مناسب خاک جهت جلوگیری از تجمع آب ضروری بوده و این میوه در خاکهایی با ph تقریبی 4.5 الی 6.5 رشد خوبی خواهد داشت.

آناناس به آب زیادی برای رشد نیاز ندارد، بنابراین غرقابی کردن بوته ها درست نیست. اما برای رشد بهتر و رسیدن میوه ها ، حتما باید رطوبت محیطی را در مقادیر ذکر شده حفظ نمود.برای این کار می توان از یک رطوبت ساز التراسونیک استفاده کرد. معمولا هر بوته آناناس در هفته به 16 میلی لیتر آب نیاز خواهد داشت. توضیحات کامل در رابطه با نحوه احداث گلخانه مناسب آناناس و شیوه کشت آن در ادامه این مقاله از اندیشه سبز ذکر شده است.

هیتر گازی تابشی U شکل 20 هزار کیلوکالری - اندیشه سبز
هیتر گازی تابشی U شکل 20 هزار کیلوکالری
  • مناسب برای گرمایش مستقیم گیاهان گلخانه ای
  • کارکرد بهینه با گاز شهری
  • امکان نصب بصورت دیواری و سقفی

تجهیزات لازم برای راه اندازی گلخانه آناناس

پس از انتخاب مکان مناسب، نوبت به خرید تجهیزات لازم و راه اندازی گلخانه خواهد رسید. دقت کنید که برای این کار حتما از گروه های مجری گلخانه کمک بگیرید و نسبت به لزوم یا عدم لزوم اخذ مجوز از طریق واحدهای جهاد کشاورزی استان خود مطلع شوید. از جمله ملزومات لازم برای راه اندازی گلخانه آناناس می توان موارد مهم زیر را بر شمرد :

  • چارچوب گلخانه (لوله های فولادی یا گالوانیزه)
  • پوشش گلخانه (نایلون های uv یا پلی کربنات دو جداره)
  • اتصالات (پیچ و مهره ، نبشی، صفحه ستون و…)
  • تجهیزات گرمایشی (مانند هیتر گلخانه)
  • تجهیزات تهویه (فن تهویه، دریچه های ورود هوا)
  • تجهیزات خنک کننده (پد سلولزی، شید)
  • گلدان یا سکو (در صورت نامناسب بودن خاک زمین)
  • تجهیزات لازم برای آبیاری قطره ای
  • رطوبت ساز (در صورت خشک بودن هوا)
  • دماسنج و رطوبت سنج جهت کنترل دما و رطوبت گلخانه
  • لامپ های روشنایی (در صورت نیاز به افزایش ساعات روشنایی مخصوصا در فصل زمستان)

ارقام مناسب کشت آناناس

برخی از مهم ترین ارقام تجاری آناناس برای کشت عبارتند از:

نام رقم ویژگی‌ ها و مناطق کشت
کاینه (Cayenne) رقم تجاری مهم برای تولید کنسرو می باشد. کشت در فیلیپین، هاوایی، مکزیک، تایوان، کنیا، استرالیا، پورتوریکو و گینه
رداسپانیش (Red Spanish) عمدتاً برای مصرف تازه‌ خوری است. کشت در هند غربی، کوبا، مکزیک و پورتوریکو
اسپانیش سینگاپور (Spanish Singapore) کشت در مالزی برای تولید کنسرو
PR 1-67 رقم مهم کشور پورتوریکو
جیانت کیو (Kew Giant) رقم تجاری برجسته در هند
کوئین (Queen) رقم با کیفیت بالا برای مصرف تازه‌ خوری

مزایای راه اندازی گلخانه برای کشت آناناس

بیشتر مناطق کشور آب و هوایی سرد و معتدل دارند، جهت مناسب کردن شرایط آب و هوایی برای کشت آناناس نیاز به گلخانه خواهد بود. به دلیل بسته بودن فضای گلخانه ، حرارت دریافتی از خورشید در محل تجمع یافته و سبب گرم شدن فضای داخلی خواهد شد.

راه اندازی گلخانه علاوه بر اینکه دما و رطوبت محیط را مساعد خواهد کرد، از عوامل محیطی مانند آفات و دستاوردهای احتمالی نیز جلوگیری به عمل خواهد آورد. هم چنین نیاز آبی آناناس را تا حد زیادی کاهش خواهد داد. از مزایای کشت گلخانه ای آناناس می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • امکان کشت در تمامی فصول
  • کاهش شدید میزان آب مصرفی
  • امکان کنترل دما و رطوبت گلخانه
  • کاهش میزان آفات و قطع دسترسی حیوانات و موجودات جونده و موذی
  • فراهم شدن امکان کشت در اقلیم های سرد یا کم آب
  • امکان کشت همزمان با سایر میوه های گرمسیری
  • امکان کشت در مناطق بایر، با تامین خاک به صورت گلدانی و سکویی
  • مصون ماندن محصولات کشاورزی از باران و تگرگ و سرمای ناگهانی
  • و سایر مزایای دیگر که در طی کار با آنها آشنا خواهید شد.

شرایط لازم برای شروع کشت آناناس در گلخانه

داشتن یک زمین مناسب که مقدار نور کافی در روز دریافت کند، سایه اندازهایی مانند درخت و ساختمان نداشته باشد و از آب و برق و گاز بهره مند باشد، شرط مهم برای شروع کار است. دقت کنید که استفاده از زمین های اجاره ای توصیه نمی شود، چون که هزینه های زیادی را بابت راه اندازی گلخانه صرف خواهید کرد و این هزینه ها باید در طی چند سال کشت جبران شوند، بنابراین در صورت اجاره طولانی مدت 10 الی 20 ساله ، می توان سوددهی آن را قابل توجیه دانست.

در صورت مناسب نبودن خاک گلخانه می توانید از سکو یا گلدان برای کشت بوته های آناناس استفاده کنید، خاک لومی – شنی غنی شده با مواد آلی و کمپوست گزینه مناسبی برای کشت خواهد بود به شرطی که از زهکشی مناسبی برخوردار باشد و به صورت استاندارد تهیه شده باشد.

ویژگی های مکان مناسب برای راه اندازی گلخانه آناناس

این گلخانه باید در نزدیکی جاده های اصلی شهر باشد تا امکان حمل و نقل با کمترین هزینه فراهم باشد، هم چنین خریداران و مشتریان به راحتی شما را پیدا خواهند کرد. بهتر است فاصله چند کیلومتری از واحدهای پرورش دام و طیور و کارخانجات داشته باشد تا محصولات کشاورزی تحت تاثیر عوامل شیمیایی و مضرب قرار نگیرند.

ویژگی های مکان مناسب برای راه اندازی گلخانه آناناس - اندیشه سبز

همانطور که در ابتدای مقاله نیز ذکر شد، آناناس به نور کافی نیاز دارد، بنابراین اگر در نزدیکی محل احداث گلخانه ، سایه اندازهایی مانند درخت، ساختمان و … وجود داشته باشد، مانع از رسیدن نور کافی و در نتیجه عدم رشد و رسیدن آناناس خواهد شد. موارد دیگر همچون جهت احداث گلخانه ، بادشکن ها و … نیز مهم هستند که به صورت کامل تر در مقاله راهنمای انتخاب مکان مناسب گلخانه بیان شده است.

نحوه شروع کار پرورش آناناس در گلخانه

پس از راه اندازی گلخانه و انتخاب خاک مناسب برای آن ، باید جهت تهیه بذر، اسلیپ یا تاج آناناس اقدام کرد، آنها را در گلدان و یا خاک غنی شده می کارید، البته جهت ریشه زدن آنها بهتر است مدتی در آب کشت شوند. رعایت شرایط دما و رطوبتی مناسب حین کشت در آب ضروری است.

با توجه به اینکه آناناس ها را در گلخانه پرورش می دهید، بنابراین زمان و فصل کشت اهمیتی نخواهد داشت و در هر زمانی می توانید این کار را انجام دهید، تنها عامل تاثیرگذار در کشت موفق، دسترسی به آناناس های تازه و نور کافی است.

جهت موفقیت در کشت آناناس حتما آن را به صورت آزمایشی و در گلخانه کوچک خانگی رشد دهید، در صورت رسیدن به نتیجه می توانید کشت وسیع و انبوه آن را آغاز کنید.

آناناس جزو میوه های مقاوم به کم ابی می باشد، بنابراین بهترین میوه برای کشت در مناطق خشک و کویری است، به شرطی که رطوبت لازم از طریق روش های مصنوعی مانند رطوبت ساز اولتراسونیک یا پروانه ای تامین شود.

طول دوره رشد و زمان برداشت آناناس

تنها عیبی که در پرورش آناناس وجود دارد، دوره طولانی کشت تا برداشت است و این ممکن است هزینه های اولیه زیادی را برای شما به همراه داشته باشد، اما با کشت همزمان سایر میوه های زودرس در گلخانه می توان هزینه ها را جبران کرد.

زمانی که یک پاجوش یا بذر آناناس کاشته می شود، حدودا به 16 ماه زمان نیاز دارد تا به گلدهی برسد و زمان لازم از مرحله گلدهی تا مرحله رسیدن کامل میوه آماده برداشت، حدود 6 ماه است، با این حساب می توان گفت که میوه اول برای برداشت به دو سال زمان نیاز دارد. میوه های بعدی با توجه به نحوه کنترل و پرورش، پس از یک سال قابل برداشت است.

توجه داشته باشید که بوته آناناس تا هفت سال می تواند میوه دهد، به شرطی که ساقه های بی ثمر را جدا کرده و اجازه رسیدن مواد مغذی کافی به ساقه دارای میوه را بدهید تا در کمترین زمان برسد. پس از برداشت میوه اول، اسلیپ های زیادی را می توانید از همان بوته برداشت کرده و برای کشت در گلدان آماده کنید.

برخی از پرورش دهنده ها جهت کوتاه  کردن زمان رشد و رسیدن آناناس از مواد شیمیایی فورسینگ استفاده می کنند، جهت انجام اینکار حتما با کارشناسان کشاورزی مشاوره داشته باشید.

بستر کاشت آناناس

آناناس بهترین رشد را در خاک‌ های اسیدی با pH بین ۴.۵ تا ۵.۵ و با زهکشی و تهویه مناسب دارد. عمق خاک ایده‌ آل ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌ متر است و افزودن کود حیوانی باعث افزایش پتاسیم و ریزمغذی‌ های در دسترس گیاه می‌ شود. خاک با حاصلخیزی پایین قابل تحمل است، اما خاک‌ های غنی محصول بهتری می‌ دهند. در صورت نبود خاک مناسب، می‌ توان از بسترهای مصنوعی یا هیدروپونیک استفاده کرد که عملکرد میوه را تا دو برابر افزایش می‌ دهد هرچند هزینه و نیاز مدیریتی بیشتری دارد.

نحوه تامین گرما و رطوبت مناسب برای رشد میوه ها 

در صورتی که در فصل های گرم سال مانند بهار و تابستان قرار داشته باشید، نیازی به تامین گرما از طریق بخاری و هیتر نخواهد بود، پوشش گلخانه ، گرمای دریافتی از خورشید تا حفظ کرده و سبب افزایش دمای داخلی گلخانه خواهد شد. 

نحوه تامین گرما و رطوبت مناسب برای رشد میوه ها - اندیشه سبز

اما برای تامین گرمای در فصل های سرد سال مانند پاییز و زمستان، به خصوص شب هنگام، به هیترهای مخصوص گلخانه نیاز خواهید داشت. این هیترها با گاز شهری یا گازوئیل کار می کنند، بنابراین دسترسی گلخانه به گاز شهری یک مزیت محسوب خواهد شد، در غیر این صورت باید از گازوئیل جهت تامین گرما استفاده کرد. 

در صفحه بهترین هیتر برای گلخانه به تمامی اطلاعات لازم در این باره پرداخته شده است. 

همچنین تامین رطوبت برای مناطق شمالی و معتدل کشور بی معنی است چرا که رطوبت هوا معمولا بالاتر از 50 درصد است، اما باید رطوبت گلخانه را به صورت مداوم با استفاده از دستگاه رطوبت سنج بررسی نموده و در صورت کم بودن رطوبت ، بایستی با آب پاشی زمین و استفاده از رطوبت سازهای اولتراسونیک یا پروانه ای و یا حتی نازلی ، رطوبت مناسب را تامین نمود. 

نور مناسب برای آناناس و نحوه تامین آن 

نور مناسب برای آناناس و نحوه تامین آن - اندیشه سبز

آناناس برای رشد به حداقل 6 ساعت نور مستقیم خورشید نیاز دارد، اما در صورت تابش بیش از حد نور خورشید، احتمال سوختگی و زرد شدن برگ ها و در نتیجه عدم تغذیه کافی میوه وجود دارد. بنابراین استفاده از شیدهای سایبان در روزهای طولانی توصیه می شود، اما در فصل زمستان به دلیل کوتاه بودن روزها نیازی به این کار نخواهد بود.

برآورد میزان آناناس قابل برداشت در یک گلخانه ده هزار متری

معمولا در هر هکتار (10 هزار متر مربعی) از زمین کشاورزی حدود 30 الی 50 هزار بوته آناناس قابل کاشت است، فاصله هر بوته از هم حدود 30 سانتی متر و فاصله هر ستون حدود یک متر خواهد بود، در صورت کشت آناناس در گلدان، امکان افزایش بوته ها تا 70 هزار عدد نیز وجود دارد. بنابراین با احتساب وزن هر آناناس حدود یک کیلوگرم، در هر هکتار حدود 30 الی 50 تن آناناس قابل برداشت است.

با براورد های به دست آمده می توانید هزینه ها و مقدار فروش را محاسبه کرده و یک درآمد تخمینی از راه اندازی گلخانه آناناس داشته باشید، دقت کنید که مقدار هزینه ها و فروش با توجه به متغیر بودن عوامل و قیمت بازار متفاوت بوده و امکان بالا بودن یا کم بودن درآمد واقعی نسبت به مقدار محاسبه شده وجود دارد.

محدودیت های کشت آناناس در ایران

براساس تحقیقات انجام شده کشت آناناس در ایران با محدودیت هایی همراه بوده که به شرح زیر است.

  • خاک بیشتر مناطق قلیایی است و pH مناسب آناناس بین ۴.۵ تا ۵.۶ است.
  • تابستان‌ های جنوب بسیار گرم است و دما بالای ۳۵ درجه رشد گیاه و میوه را متوقف می‌ کند.
  • آناناس به رطوبت بالا نیاز دارد.
  • آب مورد نیاز زیاد و کیفیت آب در بسیاری از مناطق نامطلوب است.
  • تابش شدید نور خورشید باعث آسیب به برگ‌ ها و میوه می‌ شود.
  • کشت آناناس در فضای باز در ایران غیرممکن است و تنها به‌ صورت محدود و گلخانه‌ ای قابل انجام است.

زمان برداشت آناناس

گل‌ دهی آناناس معمولاً ۱۲ تا ۱۵ ماه پس از کاشت آغاز می‌ شود و میوه حدود ۴ تا ۵ ماه طول می‌ کشد تا کاملاً برسد. میوه‌ ها برای کنسرو زمانی برداشت می‌ شوند که تغییر رنگ در قاعده آن‌ ها دیده شود و برای مصرف تازه تا رسیدن رنگ زرد طلایی نگه داشته می‌ شوند. میوه را همراه با تاج می‌ توان ۱۰ تا ۱۵ روز نگهداری کرد.

با تراکم ۴۳,۵۰۰ بوته در هکتار، برداشت حدود ۶۵ تن است و با تراکم ۵۳,۰۰۰ تا ۶۳,۵۰۰ بوته به ۸۰ تا ۱۰۵ تن می‌ رسد. پس از برداشت، ساقه اصلی حذف شده و یک یا دو پاجوش برای تولید نسل بعدی نگه داشته می‌ شوند. عمر اقتصادی مزارع آناناس در کشت تجاری حدود ۴ سال است.

سخن آخر

در این نوشته به نحوه راه اندازی گلخانه آناناس و کشت این میوه استوایی پرداخته شد، مقاله کاملا خلاصه و مفید نوشته شده تا بیشترین اطلاعات در قالب کمترین کلمات به سمع و نظر شما خواننده گرامی برسد. در صورتی که به راهنمایی و مشاوره بیشتری در این زمینه نیاز دارید، حتما درخواست خود را از طریق دیدگاه های همین صفحه با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول

در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ داده‌ایم.

آناناس درخت است یا بوته؟

آناناس گیاهی درختچه ای با ریشه‌ های گوشتی است که ارتفاع آن حدود ۱۵۰ سانتی‌ متر است و برای رشد سالم به فضایی بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ سانتی‌ متر نیاز دارد.

فضل آناناس در ایران چه فصلیه؟

فصل برداشت آناناس در ایران خرداد تا شهریور است.

درخت آناناس در کدام کشوره؟

آناناس میوه‌ ای گرمسیری و بومی آمریکای جنوبی است که ارتفاع آن حدود ۱ تا ۱.۵ متر بوده و در کشورهای برزیل و پاراگوئه رشد می‌ کند.

زمان کاشت آناناس چه موقع هست؟

آناناس را در بهار پس از سپری شدن اولین یخبندان می کارند.

آناناس در کجا کشت میشه؟

آناناس گیاهی گرمسیری بومی آمریکاست که میوه آن برای مصرف تازه و کنسرو و برگ‌ هایش برای تولید الیاف استفاده می‌ شود.

آناناس محصول کدوم کشوره؟

فیلیپین، کاستاریکا و اندونزی با حدود ۳ میلیون تن تولید، بزرگ‌ ترین تولید کنندگان آناناس جهان هستند و پس از آن برزیل، چین و تایلند قرار دارند.

آیا در ایران آناناس کاشت میشه؟

با فراهم کردن خاک اسیدی مناسب و تهویه و زهکشی کافی، می‌ توان آناناس را در گلخانه‌ های شمال ایران کشت کرد.

بوته آناناس چند بار میوه میده؟

هر بوته در سال یکبار میوه میدهد.

نوشته های مشابه

4 دیدگاه

  1. با سلام. پس با این حساب اگر بتوان زمین را به قیمت ارزان تهییه کرد و از کشت در گلخانه هم استفاده کرد سوددهی بسیار بالایی خواهد داشت؟

    1. در ابتدای کار سوددهی خوبی خواهد داشت و پس از چند سال و افزایش تجربه به سوددهی بسیار بالا خواهید رسید

  2. سلام ، فرمودید در یک هکتار بین ۳۰ هزار تا ۵۰ هزار محصول آناناس برداشت خواهید کرد.سوال من اینه که ۲۰ هزار اختلاف در هکتاربه چه دلیل است؟

    1. سلام قبلش هم گفته شده بسته به فاصله بوته ها 30 تا 50 هزار اناناس قابل کاشت می باشد پس بسته به کاشت ، برداشت هم تغییر خواهد کرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای اطلاع از پاسخ به نظر خود، شماره همراه را در کادر زیر وارد کنید.

دکمه بازگشت به بالا