رنگ آوری و عمل آوری انواع میوه | نکات مهم عمل آوری میوه

رنگ آوری، عمل آوری، فرآوری یا رساندن میوه های کال و سبز چیست ؟ برای چه میوه هایی باید عمل آوری میوه پیش از ارسال آنها به بازار صورت بگیرد ؟ در این مقاله از کارخانه اندیشه سبز عمل آوری یا رنگ آوری میوه هایی نظیر موز، نارنگی، خرمالو، انبه و … به صورت کامل به شما آموزش داده می شود.

رنگ آوری میوه کال چیست ؟

به طور کلی بسیاری از میوه ها مانند موز، انبه، کیوی ، خرمالو و … به صورت کال و نارس چیده می شوند. این امر به جهت حفظ سلامت میوه و عدم نرم شدن آن به دلیل رسیدگی زیاد پیش از رسیدن به دست خریداران می باشد.

میوه های نارس پس از برداشت، به سردخانه نگهداری منتقل می شوند. سپس در هر روز یا هر زمان، بسته به تقاضای بازار، مقداری از این میوه ها به درون اتاقک های رنگ آوری منتقل می شوند تا رسیده و رنگ مطلوبی بدست آورند. به عنوان مثال موز به صورت سبز چیده می شود و در اتاق رنگ آوری، به رنگی زرد و مشتری پسند در می آید.

معمولا عمل آوری میوه ها به کمک گاز اتیلین صوت می پذیرد که هورمونی گیاهی بوده و با موازین بهداشتی هم راستا می باشد.

کاربرد گاز اتیلن در عمل آوری میوه ها

گاز اتیلن یکی از مطمئن ترین و آسان ترین مواد به جهت عمل آوری و رنگ آوری میوه های مختلف می باشد. این گاز در عمل آوری میوه های مختلفی نظیر موز، انبه، نارنگی، خرمالو و حتی گوجه مورد استفاده قرار میگیرد. گاز اتیلن که نوعی هورمون گیاهی می باشد، به جهت رسیدن میوه های کال، تغییر رنگ میوه های سبز، سرعت بخشیدن به گلدهی و میوه دهی گیاهان و … کاربرد گسترده ای دارد. به دلیل گیاهی بودن این گاز، مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفته و اثر سوئی بر محصولات کشاورزی و سلامتی نمی گذارد.

بسته به نوع میوه، میزان گاز اتیلن مورد استفاده در سالن عمل آوری نیز مختلف می باشد که چند مورد در جدول زیر آمده است :

روش های رنگ آوری و عمل آوری میوه

رسانیدن هر میوه با توجه به میزان کالی، ظرفیت و نوع آن با دیگری، متفاوت می باشد. در ادامه شیوه عمل آوردن چند نوع میوه بررسی شده است :

رنگ آوری موز

دمای سالن رنگ آوری موز سبز باید در دمای 13 تا 18 درجه سانتی گراد تنظیم گردد. سپس دستگاه مخصوص با آزاد سازی گاز اتیلن و نیتروژن در درصد مشخص، کار رنگ آوری موز را آغاز میکند. این اتاقک باید 24 تا 36 ساعت به همین حال باقی بماند تا گاز اتیلن در تمام قفسه ها و جعبه ها نفوذ نموده و منجر به رسیدن موز گردد.

میزان دی اکسید کربن وجود در اتاق عمل آوری میوه، سبب تاخیر رسیدن و ممانعت از عملکرد صحیح گاز اتیلن می گردد. از این رو باید پس از 24 ساعت، هر 12 ساعت یکبار درب ها و مسیر های تهویه سالن رنگ آوری را به مدت 20 دقیقه باز بگذارید. به این صورت هر 12 ساعت یکبار دی اکسید کربن موجود در سالن تا حدودی تخلیه خواهد شد.

در هنگام عمل آوری و رساندن موز، باید دما به صورت دقیق تنظیم گردد. دمای کمتر از 13 درجه سانتیگراد در اتاق عمل آوری سبب سرد شدن موز شده و کیفیت آن را کاهش میدهد. این دما در طولانی مدت باعث رنگ خاکستری در پوست موز می شود.

در مقابل افزایش دما از مقدار مجاز نیز سبب پخته شدن موز و تغییر رنگ پوست آن به رنگ نارنجی یا قهوه ای می گردد. در این حالت بافت موز نیز بسیار نرم شده و مدت زمان نگهداری آن کاهش چشمگیری خواهد داشت. عمل رنگ آوری موز به این صورت بین 3 تا 5 روز بسته به نوع و درجه آن، به طول می انجامد.

روش های رنگ آوری مرکبات

رنگ آوری یا سبز زدایی مرکباتی نظیر نارنگی، کیوی، پرتقال، گریپ فروت و … نیز توسط گاز اتیلن یا اتفن (اتیلن مایع) صورت می پذیرد. به این صورت که بسته به نوع و حجم مرکبات، آن ها را بلافاصله پس از برداشت به اتاقک های خصوص برده و در معرض گاز اتیلن با غلظت مناسب قرار میدهند.

در این صورت رنگ تمام محصول تغییر کرده و پوست میوه ها سبز نخواهد بود. رنگ آوری مرکبات در دمای 23 تا 25 درجه سانتی گراد و رطوبت حدود 90 درصد صورت می پذیرد.

رنگ آوری انبه کال

به جهت سبز زدایی انبه، دمای اتاق را در 20 تا 22 درجه سانتی گراد تنظیم نموده و انبه ها را در مجاورت غلظت مورد نظر از گاز اتیلن قرار میدهند. سپس به مدت 12 تا 24 ساعت برای رسیدن انبه منتظر مانده و بعد از آن، یک سالن را کاملا تهویه نموده و هوای بدون گاز اتیلن به سالن وارد می سازند.

رنگ آوری خرمالو

خرمالو نیز میوه دیگری است که به صورت نارس چیده شده و در سالن مخصوص عمل آوری می گردد. این محصول در دمای 18 تا 21 درجه رنگ آوری شده و کاملا به شرایط مورد نیاز به جهت فروش می رسد. خرمالو به مدت زمان کمتر از 24 ساعت در سالن مخصوص فرآوری می شود.

ویژگی های محیط سالن عمل آوری میوه

معمولا عمل آوری میوه در اتاق های مخصوص و در سالن های سردخانه میوه صورت می گیرد. این اتاق ها کاملا عایق بوده و قادرند دما و رطوبت را تنظیم کنند. بهترین اتاق و سالن برای عمل آوری میوه ها، سردخانه کانکسی کوچک و بزرگ می باشند که بسته به تناژ میوه ظرفیت آنها نیز متغیر است. در ادامه ویژگی های این سالن بیان شده اند :

• محیط سالن کاملا ایزوله باشد تا گاز اتیلن بیش از حد از سالن خارج نگردد.
• وجود نشتی و درز در سالن باید بررسی شده تا میزان اکسیژن، دی اکسید کربن، گاز اتیلن، دما و رطوبت هوا به راحتی کنترل گردد.
• تنظیم دمای سالن از ضروریات رنگ آوری میوه می باشد.
• اتاق و سالن مورد استفاده باید به تجهیزات گرمایشی، سرمایشی و رطوبت ساز های مخصوص مجهز باشد. در این صورت دما و رطوبت سالن به درستی تنظیم خواهد شد.
• جعبه های میوه باید به گونه ای در سالن قرار بگیرند که گردش هوا به راحتی از میان آنها امکان پذیر باشد. سیرکوله گاز اتیلن باید به صورت یکنواخت در میان جعبه ها صورت پذیرد تا میوه ها به طور یکسان رنگ آوری شوند.
• استفاده از فن های تهویه و سیستم سیرکولاسیون حرفه ای در سالن رنگ آوری میوه از ضروریات کار می باشد.
• علاوه بر موارد گفته شده سردخانه رنگ آوری میوه باید از سیستم تهویه مناسب برخوردار باشد تا پس از پایان کار، گاز اتیلن، اکسیژن و دی اکسید کربن از اتاق خارج گردد.

سخن آخر

در این مقاله از کارخانه اندیشه سبز، روش های سبز زدایی و رساندن میوه و نکات مورد نیاز سالن آن بررسی گشت. رنگ آوری میوه به معنی آماده سازی میوه های کال و تغییر رنگ آن ها از سبز به رنگ مورد نظر به جهت ارسال به بازار می باشد. این عمل برای میوه هایی نظیر موز، کیوی، انبه، خرمالو، گوجه و … صورت می پذیرد.