13 بیماری شایع فنچ | علایم و روش های درمان و پیشگیری

آشنایی با بیماری های رایج در فنچ ها

فنچ ها پرنده هایی زیبا و خوش صدا هستند که محبوبیت زیادی در میان پرورش دهنده های خانگی و صنعتی دارند. آنها قیمت پایینی دارند و هر کسی به راحتی می تواند یک جفت از آنها را تهیه کرده و در خانه یا محل کار نگهداری کنند. 

فنچ ها نسبت به سایر پرنده های زینتی بدن مقاوم تری دارند و در برابر سرما و گرما و بیماری و تغییرات آب و هوایی به خوبی مقاومت می کنند، اما در صورت عدم رعایت بهداشت در تغذیه و محل نگهداری پرنده ، احتمال بیمار شدن آن وجود دارد. 

اگر قصد خرید فنچ دارید و یا در حال حاضر با بیماری این پرنده مواجه هستید، در این نوشته از اندیشه سبز می خواهیم شما را بیماری های رایج این پرنده آشنا کنیم تا جهت درمان بیماری، بهتر و دقیق تر عمل کند. 

مهم ترین علایم بیماری های فنچ کدامند؟

با اینکه هر بیماری علامت های مخصوص به خود را دارد، اما شروع بیماری معمولا با علایمی همراه خواهد بود که نشان از بیمار بودن فنچ شما خواهد بود و جهت پیشگیری از ادامه روند بیماری ، حتما باید برای درمان پرنده اقدام کنید. 

اولین مورد توجه به فضله پرنده است، فنچ های سالم معمولا فضله ای سفید و نرمال و بدون بو خواهند داشت. اما پرنده هایی که به تازگی دچار بیماری شده اند، یا اسهال خواهند داشت و یا فضله هایی قهوه ای ، سیاه ، سبز، آبکی و بد بو از خود دفع خواهند کرد. 

سایر علامت های مهم که نشان دهنده بیماری فنچ هستند شامل : پف کردن پرها ، بی حالی و خواب آلودگی ، عدم تمایل به آب و غذا ، کاهش وزن ، خوابیدن مداوم ، کز کردن و گوشه گیری ، عدم نشاط و شادابی و سایر علامت های مشابه می شوند. 

در صورت مشاهده چنین علامت هایی در پرنده خود ، حتما به دامپزشک و یا یک متخصص فنچ و پرنده های زینتی مراجعه کنید تا هر چه سریعتر پرنده شما را درمان کند. 

آشنایی با شایع ترین بیماری های فنچ 

با اینکه پرنده ها و حیوانات بیماری های زیادی دارند که حتی برخی از آنها توسط انسان شناخته نشده اند، اما رایج ترین بیماری هایی که همه ساله فنچ های زیادی را درگیر می کند، در ادامه آمده اند. پرنده شما نیز ممکن است به یکی از این بیماریها مبتلا شده باشد، مطالعه علایم و راهکارهای درمان ، در بهبود وضعیت فنچ شما تاثیرگذار خواهد بود. 

الف – بیماری سل در فنچ 

این بیماری پرندگان عامل ویروسی دارد و از طریق مدفوع سایر پرنده ها و موجودات می تواند به فنچ شما منتقل شود، بنابراین از قرار دادن پرنده در کنار سایر پرنده ها و موجودات مانند طوطی ها ، قناری ، کلاغ ، گنجشک، موش ، گربه و … خودداری کنید. 

از علائم بیماری سل در فنچ ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1- کاهش اشتها 

2- کاهش وزن 

3- مدفوع آبکی و بعضا اسهال 

4- تنفس مشکل و تند تند 

5- بی حالی و خواب آلودگی 

6- پرهای ژولیده و بی طاقت 

برای درمان بیماری سل حتما باید به دامپزشک مراجعه کنید تا داروهای تقویتی لازم را تجویز کند و حتما پرنده بیمار را از سایر پرنده ها جدا کنید تا بیماری را به آنها انتقال ندهد. 

ب – کوکسیدیوز در فنچ ها 

این بیماری ویروسی که بیشتر پرنده های بومی ، صنعتی و زینتی را مورد هدف قرار می دهد، دستگاه گوارشی آنها را مورد حمله قرار می دهد. پرورش فنچ ها در یک محیط آلوده و به صورت گروهی احتمال بروز این بیماری را بالا می برد. 

در واقع افزایش میزان فضولات در بستر و تغذیه پرنده ها از فضولات یکدیگر، میزان انگل و ویروس وارد شده به دستگاه گوارشی آنها را بالا برده و سبب عفونت و بیماری می شود. از از علایم بیماری کوکسیدیوز می توان موارد زیر را برشمرد :

1- اسهال 

2- بی حالی و افتادگی بال ها 

3- کاهش اشتها و وزن 

4- پف کردن بدن 

5- کز کردن 

در صورت مشاهده علائم ، بهتر است پرنده بیمار را از سایرین جدا کرده و برای درمان به یک دامپزشک متخصص مراجعه کنید. هم چنین تمیز کاری مرتب محل پرورش ، استفاده از آب و غذای تازه و سالم ، جلوگیری از خوردن فضولات و استفاده از کفی های توری در سلامت پرنده ها بسیار تاثیر گذار خواهد بود. 

ج – بیماری پولیما در فنچ 

این ناخوشی که در صورت عدم توجه سبب مرگ پرنده می شود، یک عامل ویروسی دارد و از پرنده های وحشی و متفرقه می تواند به فنچ های شما انتقال پیدا کند. هم غذا شدن با سایر پرنده ها و یا قرار گرفتن در قفس آنها می تواند زمینه ای برای انتشار بیماری پولیما باشد. 

از علایم این بیماری می توان موارد زیر را برشمرد:

1- کاهش اشتها و بی میلی به آب و غذا 

2- ورم شکم فنچ 

3- استفراغ 

4- اسهال 

5- کاهش وزن پرنده 

6- افسردگی و بی حالی 

7- نداشتن نشاط و شادابی قبل 

8- تنفس مشکل و تند تند 

9- خونریزی در زیر پوست 

دقت کنید که فنچ های جوان و نابالغ بیشتر درگیر این بیماری می شوند و برای جلوگیری از انتشار بیماری بهتر است ، پرنده بیمار را سریعا تشخیص داده و از سایر فنچ ها جدا کنید. برای درمان پرنده حتما به دامپزشک مراجعه کنید.

د – عفونت روده در فنچ ها 

زمانی که پرنده از مواد غذایی مانده و فاسد تغذیه کند، دچار التهاب و عفونت روده خواهد شد، از علایم آن اسهال و استفراغ ، بی حالی و بی اشتهایی و پف کردن پرها ، لرزش بدن و … اشاره کرد. 

برای جلوگیری از بروز این بیماری حتما بهداشت را در محل زندگی و تغذیه پرنده رعایت کنید و از غذاهای سالم و تازه استفاده کنید. در صورت استفاده از غذاهای پخته شده و فساد پذیر مانند تخم مرغ آب پز ، سینه مرغ آب پز شده ، سیب زمینی پخته شده و … حتما آنها را بعد از نیم ساعت از قفس خارج کنید چون که سبب مسمومیت فنچ های شما خواهد شد. 

در صورت التهاب روده فنچ ها می توانید به داروخانه حیوانات و یا دامپزشک مراجعه کنید تا با تجویز آنتی بیوتیک و داروهای لازم ، جهت بهبود وضعیت فنچ اقدام شود.

هـ – عفونت یا قرمزی چشم در فنچ ها 

این بیماری ناشی از درگیر شدن قسمت چشم و اطراف آن به قارچ ، ویروس و یا باکتری می باشد. در نتیجه آن ، چشم فنچ کاملا قرمز و متورم می شود و از داخل چشم پرنده ترشحاتی خارج می شود. 

در موارد شدیدتر این بیماری می تواند سبب بروز تنگی نفس در فنچ خواهد شد و حتما باید جهت درمان آن به دامپزشک و متخصص طیور مراجعه شود. در غیر این صورت بیماری شدیدتر شده و بیماری آن را در پی خواهد داشت. 

و – یبوست در فنچ 

پرنده ها نیز مانند انسان ها و سایر موجودات زنده میتوانند دچار مشکلات گوارشی شوند. یکی از بیماری های پنهایی که فنچ ها به آن مبتلا می شوند، یبوست است. در نگاه اول متوجه مشکل در دفع فنچ نخواهید شد، به خصوص اگر دارای تعداد زیادی فنچ هستید، تشخیص پرنده های بیمار کمی مشکل خواهد بود. 

استفاده از دانه ها و غذاهای خشک ، عدم نوشیدن آب کافی ، عدم تغذیه از میوه و سبزیجات همگی در بروز یبوست فنچ تاثیر گذار است. در صورتی که پرنده تان به یبوست مبتلا شده باشد، فضله هایی خشک تولید خواهند کرد و اقدام اول تغییر در رژیم غذایی آنها خواهد بود. 

ز – اسهال 

اسهال از عوامل مختلفی نشات می گیرد، اگر به تازگی فنچ های خود را خریداری کرده اید و یا مکان آنها را عوض کرده اید شاید دچار اسهال شوند. این اتفاق به دلیل وارد شدن استرس به پرنده ها می باشد و باید ترکیب مقدار خیلی کمی سرکه سیب در آب آشامیدنی آنها، می توانید اسهال آنها را برطرف کنید. 

دومین علت اسهال در فنچ ها ناشی از سرماخوردگی و بیماری های ویروسی و عفونی می باشد که با تجویز آنتی بیوتیک توسط دامپزشک و گرم نگه داشتن محل پرورش پرنده ها برطرف خواهد شد. 

سومین دلیل اسهال به دلیل مصرف مواد غذایی فاسد و مانده است که سیستم گوارشی فنچ برای دفع باکتری ها واکنش نشان داده است. این نوع اسهال خود به خود برطرف خواهد شد، در غیر این صورت حتما به دامپزشک مراجعه کرده و داروهای مناسب برای درمان پرنده را دریافت کنید. 

ک – سرماخوردگی فنچ ها 

یکی از بیماری های بسیار رایج در میان فنچ ها و سایر پرنده های بومی و زینتی، سرماخوردگی است که در صورت عدم توجه پرورش دهنده می تواند مرگ پرنده را در پی داشته باشد. در صورتی که محل نگهداری پرنده ها سرد باشد و یا در معرض وزش باد از پنجره یا کولر باشند، به سرعت سرما زده می شوند.

از علایم سرماخوردگی در فنچ ها می توان موارد زیر را نام برد :

1- اسهال 

2- آبریزش بینی 

3- تنفس خس خس دار

4- عطسه 

5- بی حالی و کز کردگی 

6- پف کردن پرها برای گرم کردن بدن خود 

7- نبود اشتها 

8- خواب آلودگی 

در صورتی که پرنده ای با چنین علایمی مشاهده کردید، حتما آن را از سایر پرنده ها جدا کنید و با گرم نگه داشتن محل و استفاده از مولتی ویتامین و داروهای لازم ، جهت درمان پرنده اقدام کنید. از دادن خودسرانه داروها خودداری کنید و حتما با یک دامپزشک مشورت کنید. 

ل – وجود انگل در فنچ ها 

این پرنده ها نیز مانند هر جاندار دیگری در معرض انگل های مختلفی قرار خواهد گرفت. انگل های روده ای که عموما از طریق آب و غذای آلوده وارد بدن پرنده خواهد شد، بنابراین بهتر است از آب و غذای سالم و تازه استفاده کنید.

وجود فضولات در بستر و ترکیب شدن فضولات با آب و غذا و تغذیه پرنده از فضولات نیز می تواند زمینه را برای رشد کرم ها و انگل ها در بدن فنچ مهیا سازد. انگل های خارجی مانند شپش و کنه نیز از طریق سایر حیوانات و موجودات به فنچ سرایت خواهد کرد. 

کنه ها عموما سیستم تنفسی پرنده را مورد حمله قرار می دهد و از علایم آن می توان به خس خس در تنفس، عطسه  و بی حالی پرنده اشاره کرد. کنه ها و شپش ها را می توان با اسپری یا پودر تجویز شده توسط دامپزشک از بین برد. 

کرم ها و انگل های داخلی مانند کمفیلوباکتر ، کوکسیدیوز، اتوکسوپلاسما، کرم نواری ، کرم گرد، کرم سنگدان و … همگی می توانند پرنده را درگیر کنند. همانطور که گفته شد این کرم ها و انگل ها از طریق آب و غذای فاسد شده و یا آلوده به فضولات می تواند وارد بدن فنچ ها شوند. از علائم مبتلا شدن پرنده به انگل می توان به کاهش وزن و کاهش اشتها ، بی حالی، فضولات زرد رنگ و حاوی غذای هضم نشده و … اشاره کرد. 

م – بیماری آسپرژیلوس

فنچ هایی که در محیط مرطوب نگهداری می شوند و یا مدام به آنها استرس وارد می شود، می توانند به این بیماری عفونی مبتلا شوند که منشا قارچی دارد. این ناخوشی سبب تنگی نفس و لاغری شدید فنچ ها می شود و در صورت عدم درمان به موقع ، مرگ پرنده را به دنبال خواهد داشت. در صورت مشاهده چنین علائمی حتما او را از سایر پرنده ها جدا کرده و جهت درمان به دامپزشک مراجعه کنید. 

تمیز نگه داشتن قفس ، استفاده از مواد غذایی تازه و سالم و همچنین کنترل دما و رطوبت محل پرورش پرنده در جلوگیری از این بیماری و سایر بیماریها تاثیر گذار خواهد بود.

ح – آبله مرغان در فنچ ها 

 این بیماری واگیردار است و حتما باید واکسن مربوط به این بیماری را در زمان مقرر به فنچ های خود تزریق کنید. فنچ هایی که درگیر این بیماری می شوند دچار ضایعاتی در  سر و بدن خود می شوند که همانند زخم می باشد.

در صورت حاد بودن بیماری آبله، علایم تنفسی نیز در آنها ظاهر خواهد شد و پرنده با دهانی باز و به صورت تند تند تنفس خواهد کرد. وجود زخم در دهان و گلوی پرنده نیز می تواند نشانه هایی برای بیماری آبله باشد. 

در صورت مشاهده چنین علائمی حتما پرنده را قرنطینه کنید و جهت درمان به دامپزشک مراجعه کنید تا با تجویز آنتی بیوتیک به درمان پرنده کمک کند. 

ط – زخم کف پای فنچ 

این زخم در اثر سفت بودن بستر فنچ ها و یا کثیف بودن بستر به وجود خواهد آمد. برخورد کف پای پرنده با فضولات بستر و یا نشستن طولانی مدت بر روی میله ها ، سبب زخمی شدن پای آنها خواهد شد. این زخم به صورت متورم می باشد که به نام بامبل هم شناخته شده است. 

از علایم این عارضه لنگیدن جوجه و زخمی و عفونی شدن کف پای آن است که حتما باید با استفاده از پماد تتراسایکلین و باندپیچی درمان شود و یا جهت معالجه بهتر به دامپزشک مراجعه شود. 

برای جلوگیری از این بیماری حتما در کف قفس از پوشال های نرم استفاده کنید و مرتبا فضولات را از قفس تمیز کنید، تجمع فضولات عامل بسیاری از بیماری خواهد بود که در فوق به تعدادی از آنها اشاره شد. 

نتیجه کلی در مورد بیماری های فنچ

فنچ ها همانند سایر پرنده ها دارای بیماری های متعددی هستند که برخی از آنها بسیار متداول و رایج بوده اما برخی از بیماری ها نیز نادر هستند.  در این نوشته به شایع ترین بیماری های فنچ اشاره شد، در صورتی که پرنده شما دارای علایم بیماری مانند بی حالی ، گوشه گیری ، بی اشتهایی و … باشد، به احتمال زیاد یکی از بیماری های فوق را مبتلا شده است.