آموزش عرق گیری گیاهان دارویی در خانه و کارگاه

خواص درمانی گیاهان دارویی برای همه اثبات شده و از گذشته تاکنون طبیبان و محققان گوناگونی بر روی خواص درمانی و شفابخشی آنها تحقیق کرده اند. از جمله گیاهان دارویی مهم و شناخته شده می توان به بابونه، آویشن، یونجه، کاسنی، پونه، نعناع، مریم گلی و … اشاره کرد که در مهار بیماری های مختلفی مانند سرماخوردگی، دردهای عضلانی، ریفلاکس معده، عفونت های تنفسی و گوارشی، دیابت و … موفق عمل می کنند. 

در این نوشته از اندیشه سبز به آموزش نحوه عرق گیری از انواع گیاهان دارویی با استفاده از دستگاه عرق گیر خانگی و تقطیر صنعتی خواهیم پرداخت و شما را با این صنعت آشنا خواهیم کرد. 

روش عرق گیری گیاهان دارویی در خانه 

عرق گیری از گیاهان دارویی در خانه به سادگی با استفاده از دستگاه عرق گیر خانگی امکان پذیر است. کافیست مقداری از گیاه مورد نظر را در داخل دیگ پخت ریخته و عرق مورد نظر را پس از خنک شدن توسط کندانسور، برداشت کنید.

برخی از افراد اقدام به ساخت دستگاه عرق گیر در خانه می کنند که با استفاده از یک قابلمه یا زودپز، شلنگ آب، تشت آب و … امکان پذیر است، اما دستگاه های عرق گیر خانگی استانداردی برای این منظور طراحی و ساخته شده اند که کار شما را بسیار آسوده خواهد کرد. 

این دستگاه ها دارای یک مخزن (دیگ پخت) استیل یا آلومینیوم و یک کندانسور آبی یا برقی هستند که سبب میعان عرق می شود. در مقاله ای جداگانه به ویژگی ها و انواع این دستگاه ها پرداخته خواهد شد. اما در حالت کلی، تولید عرق گیاهان دارویی در خانه شامل مراحل زیر می شود : 

1- جمع آوری گیاه مورد نظر 

بهتر است از گیاهان تازه و آبدار برای عرق گیری استفاده کنید چون که اسانس بیشتری خواهد داشت. هم چنین برداشت آنها در زمان خنکی هوا انجام شود، یعنی قبل از ساعت 10 و هنگام غروب آفتاب بهترین زمان برداشت بوده و مانع از تبخیر زیاد اسانس و خاصیت درمانی آنها خواهد شد. 

گل ها و گیاهان چیده شده حتما باید پس از چند ساعت (حداکثر 5 ساعت) وارد پروسه عرق گیری شوند، در غیر این صورت پلاسیده خواهند شد که سبب تغییر در طعم و بوی عرق خواهد شد. در هنگام برداشت نیز بایستی آنها را در جعبه های منفذ دار قرار دهید و از انباشت و تلنبار کردن آنها در کیسه ها و گونی ها خودداری کنید.

2- شستشو و غربالگری

قبل از شروع کار، حتما برگ ها و گل های خشک شده و پلاسیده را جدا کنید تا تغییری در بوی عرق ایجاد نشود. سپس گیاهان یا گل های مورد نظر را در آب ولرم به خوبی بشویید تا آلودگی ها و گرد و خاک مابین گلبرگ ها و برگ ها شسته شود. 

برای این کار بایستی آنها را به مدت 20 دقیقه در آب ولرم بخوابانید و مدام هم بزنید. پس از چند دقیقه هم زدن را قطع کرده و اجازه دهید تا آلودگی ها و گل و لای مابین گیاهان و گل ها ته نشین شود. پس از اتمام کار شستشو از آبکش جهت جدا کردن گل ها و گیاهان می توانید استفاده کنید، بهتر است از آبکش استیل استفاده شود تا تغییری در طعم عرق ایجاد نکند. 

3- انتقال به دستگاه عرق گیری خانگی 

نوع دستگاه عرق گیر خانگی مورد استفاده بستگی به بودجه و سلیقه شما دارد، معمولا عرق گیرهای خانگی در مخزن های آلومینیومی و استیل و کندانسورهای برقی و آبی تولید می شوند. اگر می خواهید عرق با کیفیت تری به دست آورید، از دیگ استیل استفاده کنید و عرق گیرهای دارای کندانسور برقی یا همان فن دار، قیمت مناسب تری دارند. 

برای شروع کار، ابتدا گیاهان آماده شده برای عرق گیری را وزن کنید و با توجه به وزن گیاه، به مقدار دو الی سه برابر وزن آن، آب اضافه کنید. بهتر است از آب آشامیدنی سالم و بدون کلر استفاده شود تا هیچ بوی ناخوشایندی را به عرق اضافه نکند. 

دیگ پخت را کاملا پر نکنید، حتما مقداری از حجم مخزن را خالی بگذارید تا امکان تجمع بخار در آن وجود داشته باشد، در غیر این صورت احتمال انفجار وجود خواهد داشت. درب دیگ را به خوبی ببندید و جهت جلوگیری از نشت بخار، از درزبند سیلیکونی نسوز استفاده کنید.  

با توجه به حجم مخزن و نوع گیاه، فرایند عرق گیری بین دو الی سه ساعت به طول خواهد انجامید که به مرور زمان و با افزایش تجربه، از مدت زمان دقیق عرق گیری هر گیاه مطلع خواهید شد.

3- جمع آوری عرق از کندانسور 

بخار حاوی عرق پس از عبور از کندانسور کاملا خنک شده و به مایع تبدیل خواهد شد. از ظروف، استیل یا آلومینیومی شسته شده و کاملا تمیز برای جمع آوری عرق استفاده کنید. حتما محل اتصال ظرف به کندانسور را به کمک سیلیون یا پارچه تمیز، درز بندی کنید تا از هدر رفتن بوی عرق جلوگیری شود. 

عرق به دست آمده نباید بوی گندیدگی و ناخوشایند داشته باشد، هر چه قدر حالت روغنی تر و چرب تری داشته باشد، نشانه خلوص بیشتر آن است. عرق های رقیق حالت روغنی کمتری دارند. 

اگر میخواهید عرق به دست آمده خود را پاستوریزه کنید، می توانید آن را در یک ظرف استیل سربسته و درزبندی شده با واشر سیلیکونی نسوز بریزید و به مدت 30 ثانیه تا دمای 80 درجه سانتی گراد گرم کنید، دقت کنید که نباید بجوشد. 

حتما دبه های حاوی عرق را در مکانی سایه و خنک به دور از نور آفتاب نگهداری کنید چرا که نور آفتاب سبب تجزیه مولکول ها و از دست رفتن خاصیت شفابخشی آن می شود. 

آموزش عرق گیری گیاهان دارویی در کارگاه 

عرق گیری از گیاهان دارویی به صورت صنعتی و در کارگاه نیز امکان پذیر است، اما با استفاده از دستگاه های عرق گیری خانگی امکان انجام این کار نیست چرا که حجم بالایی از گیاه در دیگ های کوچک قابل پخت نیست. برای این کار دستگاه های به خصوصی تولید کرده ایم که عرقی بسیار با کیفیت تر و خالص تر از نوع خانگی آن تولید خواهد کرد و علاوه بر آن به دلیل جمع آوری جداگانه اسانس، امکان فروش جداگانه اسانس و افزایش درآمد شما را دارد. 

از مزایای استفاده از دستگاه تقطیر صنعتی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

• گیاهان جوشانده نمی شوند، بنابراین تمامی اسانس آنها گرفته می شود. 
• طعم و بوی عرق تغییر پیدا نمی کند
• اسانس آن جداگانه گرفته می شود
• امکان فروش جداگانه عرق و اسانس وجود دارد. 
• برای تولید در حجم بالا و درآمد زایی بسیار مناسب است.
• امکان تولید 30 الی 80 لیتر عرق در هر ساعت 
• بدنه تماما استیل 304 (عدم زنگ زدگی و عدم تغییر در کیفیت عرق)
• گارانتی 18 ماهه و خدمات پس از فروش 10 ساله 

1- انتخاب دستگاه تقطیر مناسب

دستگاه های عرق گیر صنعتی در ظرفیت های مختلف 400 تا 1500 کیلویی تولید شده اند، بنابراین انتخاب نوع دستگاه قبل از خرید الزامی است. اگر کسب و کار خود را به تازگی شروع کرده اید و بازار فروش آنچنانی ندارید، دستگاه 400 کیلویی گزینه مناسبی است، به مرور و با افزایش تقاضا می توانید از دستگاهی با ظرفیت بالاتر استفاده کنید.

دستگاه عرق گیر صنعتی مورد استفاده باید بخار را به طور غیر مستقیم به گیاه برساند، بدون اینکه آن را بجوشاند. هم چنین تمام قطعات آن از استیل نگیر 304 ساخته شده باشد تا ضمن عدم تغییر در طعم و بوی عرق، امکان شستشو و رسوب زدایی راحت در آینده را داشته باشد. 

2- آماده سازی دستگاه عرق گیری 

دستگاه گلاب گیری صنعتی برخلاف عرق گیرهای خانگی نیاز به اسمبل و آماده سازی دارند. یعنی باید 5 اجزای مختلف دستگاه یعنی دیگ بخار، دیگ پخت، کندانسور، برج خنک کننده و اسانس گیر را به هم متصل کرده و سپس کار عرق گیری را شروع کنید.

حتما در محل اتصال ها و درب دیگ پخت از واشرهای سیلیکونی استفاده کنید تا بوی عرق و اسانس آن به بیرون درز پیدا نکند تا از کیفیت عرق تولیدی کاسته نشود. تمامی قسمت های داخلی و بیرونی بدنه را قبل از شروع کار به خوبی شستشو داده و جهت استریل کردن آن حتما از بخار استفاده شود. 

3- ریختن گیاه داخل دیگ پخت

همانند شیوه عرق گیری در خانه، ابتدا باید گیاهان را در موقع خنک بودن هوا برداشت کنید و پس از جداسازی موردهای خشک و پلاسیده، آنها را به مدت 20 دقیقه در آب ولرم بخوابانید تا آلودگی های موجود در آن ته نشین شود. 

مقدار گیاه یا گل انتخاب شده برای تقطیر باید هم وزن با ظرفیت دستگاه باشد، به عنوان مثال اگر از دستگاه 400 کیلویی استفاده می کنید، در هر مرحله عرق گیری فقط 400 کیلو گل و گیاه لازم خواهید داشت. (جهت جلوگیری از خرابی و پلاسیدگی گیاهان دارویی، از برداشت مازاد بر ظرفیت خودداری کنید.)

پس از ریختن گیاهان و بستن درب دیگ (با درزبندی صحیح) می توانید دیگ بخار را برای شروع عرق گیری روشن کنید. در واقع بخار لازم برای عرق گیری در دیگ بخار تولید شده و وارد مخزن پخت می شود، به دلیل تماس بخار داغ با گیاهان، عرق آن را گرفته و سپس وارد کندانسور می شود. 

در کندانسور نیز عمل میعان انجام گرفته و بخار به آب تبدیل می شود، در نهایت وارد اسانس گیر نوع اول شده که در آن عرق و اسانس از هم جدا می شود. نقش برج خنک کننده نیز در تامین آب خنک برای کندانسور می باشد (در توضیحات محصول، نحوه کار آن به صورت کامل آموزش داده شده است.)

4- برداشت اسانس و عرق

همانطور که گفته شد، عرق خروجی از کندانسور وارد اسانس گیر نوع اول می شود. در قسمت بالایی اسانس گیر، شیشه ای مخصوص جمع آوری اسانس روغنی تعبیه شده که امکان فروش جداگانه اسانس و درآمد بیشتر را برای شما فراهم می کند. 

ظروف و دبه های لازم برای برداشت عرق را می توانید به لوله خروجی اسانس گیر وصل کنید. بهتر است از ظروف استیل یا آلومینیومی استفاده کنید تا تغییری در بو و طعم عرق ایجاد نکند. همچنین آنها را از قبل به خوبی ضدعفونی و استریل کنید.

تفاوت دستگاه عرق گیری خانگی با صنعتی

دستگاه عرق گیری صنعتی دارای تفاوت ها و مزایایی نسبت به عرق گیر خانگی می باشد که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد : 

• عدم جوشاندن گل ها و گیاهان (تولید عرق با کیفیت تر)
• جمع آوری جداگانه اسانس (ایجاد منبع درآمد جداگانه)
• امکان انتشار بوی عرق وجود ندارد (ممانعت از هدر رفتن اسانس)
• تولید در حجم بالا
• امکان کسب درآمد بالا
• بدنه تماما استیل (ضد زنگ و قابلیت شستشو و جرم گیری)
• عدم تغییر در طعم و بوی عرق به دلیل استفاده از استیل 304 بهداشتی
• کارکرد تمام اتوماتیک بدون نیاز به تخلیه مداوم گیاه یا پر کردن مداوم مخزن 
• امکان تولید 24 ساعته و بدون توقف

جمع بندی نهایی و خلاصه مقاله 

در این نوشته به آموزش عرق گیری از گیاهان دارویی به دو روش خانگی و صنعتی پرداخته شد. خواص درمانی و شفابخشی این گیاهان و تقاضای بالای آنها در بازار، امکان کسب درآمد از فروش عرق و اسانس آنها را فراهم آورده است. 

دستگاه های تقطیر صنعتی با بدنه تمام استیل و کارکرد تمام اتوماتیک، برای تولید انبوه انواع عرقیات گیاهی مناسب بوده و قابلیت جداسازی اسانس آنها را نیز دارد. اندیشه سبز این دستگاه ها را با گارانتی 18 ماهه و خدمات پس از فروش 10 ساله ارائه می کند.

برای دریافت مشاوره رایگان و سفارش محصول مورد نظر با شماره های درج شده در سایت تماس گرفته تا به کارشناسان اندیشه سبز متصل شوید.