فروشگاه اینترنتی اندیشه سبز
0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

نحوه مصرف صحیح لبنیات | بایدها و نبایدهای مهم در مصرف فراورده های لبنی

چگونه لبنیات را به شکل صحیح مصرف کنیم؟ - اندیشه سبز

چگونه لبنیات را به شکل صحیح مصرف کنیم؟

مصرف شیر و فرآورده های آن (ماست، کشک، دوغ، کفیر، پنیر و …) نقش بسیار مهمی در سلامت بدن، ایفا می کند. محصولات لبنی، شامل انواع مواد مغذی همچون کربوهیدرات ها، پروتئین ها، انواع ویتامین ها، کلسیم، روی، پتاسیم، منیزیم، فسفر و … می باشند. به همین دلیل، متخصصین تغذیه همواره تأکید می کنند که افراد، روزانه به مقدار کافی شیر یا سایر فرآورده های لبنی را مصرف نمایند.

در واقع، حذف لبنیات از رژیم غذایی روزانه، به معنی حذف بخش عمده ای از مواد مغذی ضروری برای بدن می باشد. از طرفی برخلاف تصور بسیاری، مکمل های ویتامینی و قرص کلسیم نیز، به تنهایی قادر به تأمین تمام این مواد مغذی ضروری نمی باشند. بنابراین این مکمل ها، نمی توانند با لبنیات جایگزین شوند. عدم مصرف لبنیات، می تواند به مشکلات متعددی همچون دردهای عضلانی، پوکی استخوان، مشکلات لثه و دندان، شکننده شدن ناخن ها، ریزش مو، مشکلات پوستی و … بیانجامد. البته برای اینکه بتوانیم از خواص مفید فرآورده های لبنی نهایت بهره را ببریم، باید مقدار، زمان و نحوه مصرف صحیح این مواد غذایی را نیز بدانیم.

به همین دلیل، در این مقاله از اندیشه سبز، به بررسی تمام نکات و بایدها و نبایدهای مصرف فرآورده های لبنی، خواهیم پرداخت.

مقدار صحیح مصرف لبنیات

مصرف لبنیات در هرم غذایی، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. از آنجائیکه اغلب لبنیات به لحاظ ارزش غذایی مشابه می باشند، در صورت عدم دسترسی یا علاقه به یک محصول لبنی، می توانید آن را براحتی با یک فرآورده دیگر جایگزین نمایید.

مقدار صحیح مصرف لبنیات - اندیشه سبز

طبق نظر کارشناسان تغذیه، مقدار نیاز بدن به مصرف لبنیات 2 الی 3 واحد در طول روز، می باشد. البته افراد، بسته به رده سنی، جنسیت و وضعیت جسمانی، باید روزانه مقادیر متفاوتی از لبنیات را مصرف کنند. جهت حفظ سلامتی بدن و پیشگیری از بسیاری بیماریها و مشکلات، باید مقدار نیاز روزانه خود به فرآورده های لبنی را بدانید. بدین منظور، پیشنهاد می کنیم مقاله روزانه چقدر لبنیات مصرف کنیم؟ را که شامل مطالب مفید و کاربردی در این زمینه می باشد، حتماً مطالعه نمایید.

بایدها و نبایدهای مصرف لبنیات

همانطور که کارشناسان علوم تغذیه، در ارتباط با مصرف شیر و فرآورده های آن، نظرات مختلفی را ارائه می دهند، متخصصین طب سنتی نیز، بسته به طبع لبنیات و مزاج افراد، نحوه و زمان مصرف این مواد غذایی را تعیین می کنند. قبل از اینکه بطور کامل به این موضوع بپردازیم، لازم است با برخی مفاهیم و اصطلاحات رایج در ارتباط با لبنیات و طبع آنها، آشنا شوید.

سردی چیست؟

حتماً تا به حال به گوشتان خورده که لبنیات سردی می آورد یا به اصطلاح، پس از خوردن لبنیات سردی مان می کند. اصطلاح سردی در واقع، به طبع اغلب لبنیات اشاره می کند. هرچند برخی محصولات لبنی، دارای طبع سرد نمی باشند، که در ادامه بطور مفصل به این موضوع خواهیم پرداخت.

منظور از سردی، حالت تهوع، دل درد، دل پیچه و علائم و مشکلات دیگری است که، در نتیجه زیاده روی در مصرف لبنیات با طبع سرد و تر یا سرد و خشک، به انسان دست می دهد.

مصلح چیست؟

اصولاً در طب سنتی، برای هر یک از فرآورده های لبنی، بسته به طبع آن، یک یا چند مصلح در نظر گرفته شده و توصیه می شود که افراد با مزاج سرد، بویژه سرد و تر، لبنیات را حتماً همراه با مصلحات مصرف کنند. از نظر بزرگان طب سنتی، ریشه اغلب بیماریها و کسالت ها همچون شیوع کبد چرب، مشکلات پوست و مو، تهوع و مشکلات معده و روده و … عدم رعایت این موضوع می باشد.

مصلح، به معنی ماده غذایی است که طبع یک غذا یا نوشیدنی دیگر را اصلاح می کند. یعنی اثرات مثبت آن غذا یا نوشیدنی را، در بدن افزایش داده و مضرات و تأثیرات منفی آن را، رفع می کند. در ادامه به معرفی طبع انواع محصولات لبنی و مصلح آنان، می پردازیم.

طبع و مصلحات انواع لبنیات

طبع و مصلحات انواع لبنیات - اندیشه سبز

دوغ و ماست: دارای طبع سرد و تر درجه دو بوده و مصلحات آن عبارتند از: آویشن، کاکوتی، زنیان، سیر، نعناع، نمک، کشمش، سیاه دانه، گل سرخ و پونه.

پنیر تازه گاوی نمک زده: دارای طبع سرد و خشک درجه دو بوده و مصلحات آن شامل سبزیجات معطر، آویشن، نعناع خشک، عسل و مغز گردو می باشد.

پنیر کهنه نمک زده: دارای طبع گرم و خشک درجه دو بوده و مصلحات آن، عسل، سبزیجات معطر، آویشن، نعناع خشک و گردو می باشند.

پنیر بز: دارای طبع سرد و مصلحات آن شامل سبزیجات معطر، پیاز و گردو می باشد.

خامه و سرشیر: هر دو دارای طبع سرد و تر بوده و مصلح آنان، عسل می باشد.

شیر پاستوریزه: طبع شیر نیز سرد و تر می باشد و مصلحات آن عبارتند از: خرما، عسل، گلاب، شکر.

شیر بز: دارای طبع سرد و تر و ماده مصلح آن، عسل می باشد.

شیر محلی تازه: دارای طبع گرم و تر بوده، مواد مصلح آن عبارتند از: شکر، عسل و گلاب.

کره: طبع کره گرم و تر درجه دو و یک و مصلحات آن شامل نمک، شکر، عسل و ادویه قابضه می باشد.

ماست چکیده نمک زده: دارای طبع گرم و تر درجه یک بوده و مواد مصلح آن عبارتند از: سبزیجات معطر، آویشن، نعناع خشک، مغز گردو و عسل.

ماست چکیده بدون نمک: دارای طبع سرد و تر و مصلحات آن، شامل سبزیجات معطر، نعناع، آویشن و گردو می باشد.

کشک: طبع کشک، سرد و خشک درجه دو و مصلح آن سیر، پونه کوهی، نعناع خشک و گلنگبین می باشد.

قراقروط یا همان قرقورت: دارای طبع سرد و خشک درجه دو بوده و مصلحات آن عبارتند از: سیاه دانه، زیره و انواع فلفل.

زمان و نحوه مصرف صحیح لبنیات

همانطور که قبلاً نیز اشاره نمودیم، هریک از فرآورده های لبنی باید بسته به طبع یا مزاج آن، در کنار مصلح مناسب مصرف شوند. همچنین، لازم است زمان و چگونگی مصرف صحیح لبنیات را نیز بدانید.

بعنوان مثال، شما باید کره و خامه را در کنار مصلحات آن، بصورت محدود و در وعده صبحانه مصرف کنید.

آیا می دانستید که کره از ماست گرفته می شود؟ برای آموزش کامل و جامع نحوه تهیه کره حیوانی در منزل، مقاله روش های کره گرفتن از ماست را حتماً مطالعه نمایید.

مصرف پنیر به تنهایی، می تواند باعث رخوت و سستی بدن و همچنین کاهش عملکرد ذهنی شود. به همین دلیل، باید این محصول لبنی را بسته به نوع آن در کنار گردو، سبزیجات معطر و … مصرف کنید، تا اثرات زیانبار پنیر دفع شده و فقط خواص مفید آن به بدن برسد. همچنین طبق نتایج حاصل از مطالعات و تحقیقات علمی، جذب کلسیم در شب بهتر صورت می پذیرد. بنابراین، مناسب ترین زمان مصرف پنیر، در وعده شام است. بهتر است پنیر را، در کنار مصلحات آن و همراه با نان سنگک تازه و برشته، یا نان جوی محلی (به مقدار کم) مصرف نمایید.

زمان و نحوه مصرف صحیح لبنیات - اندیشه سبز

همچنین بهترین زمان مصرف ماست، با رعایت فاصله مناسب پس از شام است. زیرا ماست دارای کالری بسیار پایین و سطح پروتئین بالایی بوده و به همین دلیل، خوراکی بسیار مناسبی برای آخر شب محسوب می گردد. از طرفی نوع پروتئین های ماست به گونه ای هستند که عضله سوزی در هنگام خواب را کاهش می دهند.

در صورت تمایل به مصرف ماست، بهتر است ماست چکیده به همراه مصلحاتی همچون پونه کوهی، پودر موسیر، فلفل سیاه و … استفاده شود.

اگر می خواهید به سریع ترین و راحت ترین روش ممکن، در خانه ماست سالم و باکیفیت درست کنید، توصیه می کنیم، مقاله آموزش تهیه ماست خانگی را حتماً مطالعه نمایید. بعلاوه شما می توانید، با خرید یک دستگاه کره گیر خانگی براحتی، اقدام به تهیه کره حیوانی از ماست، در منزل نمایید.

شیر را با فاصله زمانی حداقل یک الی یک ساعت و نیم، با وعده های غذایی مصرف کنید. همچنین میان مصرف شیر و خوراکی یا نوشیدنی ترش، باید حتماً فاصله زمانی مناسب رعایت شود.

افراد مبتلا به دردهای مفصلی، که در نتیجه خوردن ماست، دچار درد بیشتری می شوند و همچنین افرادی که بدنشان قادر به تحمل لاکتوز شیر نمی باشد، می توانند جهت تأمین بخشی از کلسیم مورد نیاز خود، از ترکیب کشک با پیاز داغ، گردو و نعناع، استفاده کنند. کشک سرشار از کلسیم بوده و می تواند در پیشگیری از بسیاری بیماری ها، از جمله پوکی استخوان، مؤثر واقع گردد.

شما می توانید خود در خانه، براحتی انواع کشک سالم و تازه را درست کنید. بنابراین پیشنهاد می کنیم، مقاله طرز تهیه کشک خانگی خشک و یا مایع با ماست و دوغ را، که شامل تمام دستورالعمل ها و راهنمایی های لازم در این زمینه می باشد، مطالعه نمایید.

زمان های نامناسب مصرف لبنیات

یکی از نقش های اصلی وعده های غذایی، تأمین انواع ویتامین ها، املاح معدنی، پروتئین و … برای بدن می باشد. مصرف کره و خامه قبل از وعده نهار، به دلیل چربی بالایی که دارند، باعث کاهش اشتها و عدم دریافت این مواد مغذی ضروری، به میزان کافی خواهد شد. خوردن کره و خامه به هنگام شب نیز، می تواند باعث چاقی گردد.

مصرف سایر فرآورده های لبنی نیز، درست قبل یا بعد از غذا، یا بطور همزمان با وعده های غذایی، بنا به دلایلی که در ادامه توضیح خواهیم داد، صحیح نمی باشد.

همچنین، مصرف پنیر در وعده صبحانه، به دلیل طبع سرد آن، مانع از فعالیت صحیح مغز در ادامه روز می شود.

عوارض مصرف لبنیات همراه غذا

همانطور که قبلاً نیز اشاره نمودیم، لبنیات باید با فاصله زمانی مناسب، از وعده های غذایی و سایر نوشیدنی ها مصرف شوند. مصرف همزمان محصولات لبنی با غذا (یا نوشیدنی)، می تواند باعث عوارض مختلفی در بدن گردد. بعنوان مثال، در صورت خوردن آب پرتقال در وعده صبحانه، به هیچ وجه نباید در کنار آن شیر بخورید. زیرا این کار، باعث از بین رفتن خواص شیر می گردد. همچنین در نتیجه ترکیب شیر با آب پرتقال در معده، خلط فاسد تولید می شود.

از مصرف ماست همزمان با گوشت و ماهی، به شدت اجتناب نمایید. همه افراد، بویژه کسانی که مبتلا به دردهای مفصلی هستند، باید این موضوع را رعایت نمایند. چرا که خوردن همزمان این مواد غذایی، به دلیل طبع سردی که دارند، می تواند باعث تشدید دردهای مفصلی و مشکلات دیگر شود. همچنین مصرف مداوم ماست با گوشت یا ماهی، تولید بلغم نموده و می تواند احتمال ایجاد لک و پیس را نیز افزایش دهد.

عوارض مصرف لبنیات همراه غذا - اندیشه سبز

همچنین مصرف دوغ و در کل لبنیات، در کنار وعده های غذایی، جذب آهن موجود در غذاها را کاهش می دهد. کارشناسان تغذیه، اذعان می کنند که نوشیدن دوغ همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن، شیره معده را رقیق ساخته و باعث می شود که فرآیند هضم و جذب غذا، با اختلال مواجه گردد.

برخی از ایرانیان، عادت به خوردن کره در کنار غذاهایی همچون برنج دارند. از آنجائیکه برنج به خودی خود، یک منبع غنی از نشاسته و چاق کننده می باشد، مصرف آن در کنار کره، می تواند زمینه ساز چاقی و بیماری های مربوط به آن، شود.

عوارض مصرف بیش از حد لبنیات

لبنیات، در کنار تمام فواید و خواصی که دارند، در صورت مصرف بیش از حد، می توانند مضرات مختلفی را نیز در بدن ایجاد کنند. در ادامه، به بررسی برخی از این عوارض و مضرات، خواهیم پرداخت.

یک. چاقی: زیاده روی در مصرف خامه و کره، به دلیل درصد بالای چربی در این مواد غذایی، می تواند منجر به چاقی و عوارض مربوط به آن گردد. همچنین چربی های اشباع موجود در کره و خامه، می توانند احتمال بیماریهای قلبی، سکته مغزی و … را نیز افزایش دهند.

دو. بیماریهای التهابی: تحقیقات نشان می دهند که در صورت افراط در مصرف شیر، لاکتوز یا همان قند موجود در آن، می تواند زمینه ساز بیماریهای التهابی همچون آرتریت روماتوئید، اگزما، آسم و … شود.

سه. عوارض و علائم آلرژیک: اگر در رژیم غذایی روزانه خود، به طور مرتب لبنیات مصرف می کنید و دارای برخی علائم می باشید، یعنی اینکه به فرآورده های لبنی آلرژی دارید. از جمله این علائم، می توان به احتقان و خلط بینی و سینوسی، خارش پوست، قرمزی و لکه در پوست صورت یا نواحی دیگر بدن، سرفه همراه با خارش گلو، آکنه و … اشاره نمود.

چهار. مشکلات و عوارض گوارشی: مصرف شیر، در افرادی که مبتلا به عدم تحمل لاکتوز می باشند، موجب مشکلاتی همچون اسهال، ناراحتی معده و گاستریت خواهد شد.

پنج. تشدید بیماریها: مصرف بیش از حد ماست و بدون مصلحات، بویژه برای کودکان دارای مزاج سرد و یا مبتلا به شب ادراری، افراد مبتلا به MS، دردهای استخوان، آرتروز، پارکینسون، روماتیسم و همچنین بیماران اعصاب و روان، می تواند بسیار مشکل آفرین باشد. در حالت کلی، به دلیل طبع سرد و دیر هضم بودن ماست، مصرف زیاد آن به سرد مزاجان و افراد دارای معده سرد یا بیماریهای فوق، توصیه نمی شود.

افراط در مصرف شیر نیز، می تواند برای افراد مبتلا به صرع، التهاب کبد، مشکلات طحال و تپش قلب یا کسانی که معده ضعیف دارند و همچنین افرادی که دچار دردهای مفصلی، ضعف اعصاب و سردرد (بیماریهای ناشی از سوء مزاج بلغمی) هستند، بسیار مضر بوده و باعث تشدید بیماری شان شود.

سخن پایانی

فواید لبنیات برای سلامتی، کمک به تشکیل استخوان ها، افزایش قد و در کل رشد و نمو و بسیاری از عملکردهای بدن، غیر قابل انکار است. ما انسان ها از بدو تولد تا پایان عمر، در جیره غذایی خود، به شیر یا سایر فرآورده های لبنی احتیاج داریم. مهم ترین نکته ای که باید در مصرف لبنیات به آن توجه شود، زمان و چگونگی مصرف صحیح این مواد غذایی می باشد. در غیر اینصورت، نه تنها محصولات لبنی برای ما سودی نخواهند داشت، بلکه با عوارض و اثرات سوء آن، نیز مواجه خواهیم شد.

از همراهی شما عزیزان تا این بخش از مقاله، بینهایت سپاسگزاریم. در صورت نیاز به مشاوره در ارتباط با انواع تجهیزات لبنیاتی برای کاربردهای خانگی و صنعتی، می توانید از طریق بخش دیدگاه در پایین صفحه، با کارشناسان اندیشه سبز، در ارتباط باشید.

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*